Highslide JS
1.
Highslide JS
2.
Highslide JS
3.
Highslide JS
4.
Highslide JS
5.
Highslide JS
6.
Highslide JS
7.
Highslide JS
8.
Highslide JS
9.
Highslide JS
10.
Highslide JS
11.
Highslide JS
12.
Highslide JS
13.
Highslide JS
14.
Highslide JS
15.
Highslide JS
16.
Басты
Конақтарға
Экспозициялар
Тізімдемелер
Жарнама
Жаңалыктар
Біздің қызметтер
Аќпарат
Біздің қарым- қатынастарымыз
Кері байланыс

ЌР мемлекеттік рјміздері

 


Ежедневные курсы валют в Республике Казахстан
Besucherzahler mail order brides
счетчик посещений


http://mfa.gov.kz/index.php/kz/component/content/article/8-material-aza/6142-aza-stan-ly-dala-eli




Мұражай туралы / Есеп 2014
2016-06-24 11:45:00

"Б. Майлин атындағы Таран тарихи-өлкетану мұражайы" КММ-ның

2014 жылдың жұмысы  туралы

ақпарат

 

Әрбір халықтың діни байлық тарихи жадыгерді сақтау, сақтау және ұлттық мәдени дәстүрлерді дамыту, жасөспірімді өку. Әр халықтың рухани байлығы - өзінің тарихи жадын сақтау, ұлттық мәдениетті дамыту, жөн-жоралғыны белгілі нысанға келтіру және  оның зейінімен жеткіншекты құрастыру. Солай болғандықтан Б. Майлин атындағы Таран тарихи - өлкетану мұражайдың мәдениет мекемесінің арнайы бас ролі - қызметтің байқап білу және тарихи ескерткіштерді, салт – дәстүрді, затты және ақпаратты сақтау, патриоттік құрмет және нағыз мәлімет негізінде өз кішкентай Отанға сүйіспеншілікті тәрбиелеу.

Біздің мұражай өз қызмет ұзындықта – жинақ, сақтау, есептеу жүзеге асырып, мұражайдын заттар мен топтаманың тануға алып тұр.Тарихи және мәдениет облысында зерттеу жұысты өткізіп салады. Экспозициялық – көрмелік қызметті жүзеге асырып, келушілерге экскурсиялық, лекциялық қызметті көрсетіп алады. Ағартушы қызметті жүргізіп, халықтың арасында бұқаралық жұмысты жасайды, мектеп оқушылардын арасында аудандық аймақтық өлкетану оқуларын ұйымдастырады, облыстық маңызда семинарға қатысады, мүражай қызметкерлердің республикалық конференцияға шығады.

2014 жылдың аралығында мұражай тыңның 60-жылдығына мерейтойына арналған Таран ауданының мерейтой мерзімі мен оқиғалар өнерлі дамытылған: елдің, облыстын, ауданның бас өқиғалар бейнеленген жоспармен айналысты.

Көрме залының және мұражайдың қордын жиынтықтарының, 9 тематикалық тараулардың, бас негіз стационарлық экспозициянің мұражайдың барлық жұмыс құрылады.



Қор жинақтау жұмыстары


Мұражайдың қызметінің негізімен қорлар болып табылады. Олар қажетті шарттарды үшін мұражайдың білімінің сияқты ғылыми - зерттеу және ғылыми-ағартушылық мекеменің қамсыздандырады. Қорлар мен сәйкес тағайынды талаптармен барлық материалдарды келетін, нұсқаулармен түпкілікті сақтауға мұражайға деген түседі. 2014 бой жылдың мұражайдың қызметкерлерінің созылды жұмыс жиынға, олай бой көпшілік жастың жүргізеді жұмыс тиімді жүйенің жаралғанына мұражайдың экспонатінің сақталады және мұражайдың қорының толықтандырына. Бой жылдың мұражайдың мағынасының барлық түскен пәнінің белсендіруі оның маркетингінің еңсеріледі және ғылыми-анықтама карточканың тізімдемесі 325 бірлікке келтірілді. Хаттамалар құжаттың және пәннің сұрыпына қордық жиналысқа мақсатпен олардың ұйғарымінің мұражайдың  қорларына толықтандырып және қордың комплекті үшін мынадай сияқты: келеді:

- ХХ ғ. өлке халықтардың тарихи-тұрмыс заттары.

- Ұлы отандық соғыстың ардагерінің құжаттар мен материалдары.

- Репрессияға ұшырған адамдардың фото материалдары.

- нумизматика /ақша/ коллекциясы.

- тыңиегерушілердің құжаттар мен фотомәліметтер.

Мұражайдың қорының құрамы - заттай ескерткіш, жазба деректемелер, этнографиялық, палеонтологиялық, нумизматикалық археологиялық жиынтықтар, декоративтік-қолданбалы өнердің пәндері ішіне алады. Мұражайдың пәнінің маңызды бөлігі экспозицияда ұсынған, стационарлық және жылжымалы көрмелерде, олар жаядай жасалған шолу және тематикалық экскурсиянің, дәрістердің, интерактивті іс-шаралардың пайдаланылады, мейрамдарда және сұхбатта. Жыл сайын мұражайдың және экспозициянің қорлары құжатпен және фотомәлімет, ал жаңа мұражайдың ғылыми мәдениетті құндылық пәндерінің толықтырылатын. Бірінші жартыжылдықта халықпен белсенді жұмыс өткізілді, байқауға және мұражайдың мағынасының пәнінің алу және жаңа қордың зерттемесіне мұражайдың жиынтығының одан әрі толықтандыры үшін жумыс жүргізілді.

Қорлар қазақ ханның атақты жауынгер Жабағы батырдын ұрпағы Бердалинов Рақымбергеннің фотосуреттер мен құжаттарен толықтырды. Мәліметті мұражайға сыйлаған туған балалар.

Өткен жылда мұражайдын қорлары № 1, 3, 4, 5, 6 және 10 құжаттар мен фотомәліметтермен толтырылды. Өткен жүзжылдықтын 1960 - 1970 ж.ж. фотосурет кешені мұражайға жеке мұрағаттан сыйлаған - Әлеумет Еңбектін батыры, Қазақстан республикасының құрмет зейнеткер - Сидорова В. В.

Тұрғын жергілікті және Ұлы Отан Соғысының ардагерлердін Позднышев пен Ганоченко туған – туыстары соғыс қатысушылардын құжаттар мен фотосуреттерді тапсырды.

Репрессияға ұшырған Кулиев С. Б.-ның қызы – Ярчук Г. Н. өз әкесінің 1950 – 1960 дәуірдің фотосуреттерді мұражайға сақтауға тапсырды.

Тобыл поселкесінің тұрғыны нумизматика /ақша жинау/ топтамашы Широбоков В. Н. мұражайға 1905 – 1993 жылғы ақшалық облигацияларды сыйға тапсырды.

Ауғанстан соғысының қатысушы – Коваленко Е. И. интернационалист – жауынгерлердін фотосурет кешенді тұрақты сақтауға тапсырды.

Бірінші тыңаушылардың қоры 1956 – 1963 ж.ж. фотомәліметтермен толтырылды. Таран селосының тұрғыны - Гвозденко А. Г. Еңбегі сіңген 7 дана санымен медальдарды  мұражайға тұрақты сыйға тапсырды.

Мұражайдын қорға Таран ауданының былтыр жүзжылдығының 1950 – 1960 ж.ж. Кижинцева В. П. – нің фотосуреттер қосылған. Жергілікті балықшылар мұражайға таңғаларлық затты тапсырды – олар 1930 жылымен күнін көрсетілген винтовканың патронды, Смирнов винтовкаға қолайлы 4 дана санымен тапқан.

Осы жұмыс - мұражайдын маңызды қызметті, аудан тұрғындар мен үзілмеген және қайырымды қатынастарды дәлелдейді.

Сатып алу комиссия 150 000 теңгеге 11 мұражай мағыналы затты айқындалған және ие болған. Бұл заттар - бүркіт пен түлкі композициясы, түлкінің тері тұрғын таксидермист Борисов В. В. сатып алнынған. Киіз үйге ішкі көрінісі қазақ халқының тұрмыс заттарды: көрпеше 2 дана санымен, көрпешеге құрақты 2 дана санымен, бесікке жамылғы, 2 дана санымен жастықтар тұрғын қолөнерші Қасқадамова А. Т. сатып алынған. Келімбетов С. С. ЖК-дан қазақ халқының тұрмыс заттарды: торсық, ағаштан жасалған қол жұмысы – сандық. Ұлттық киімді: көйлек, шапан, мельхиордан жасалған белдеу. Барлық мұражай заттар ғылыми және электрондық өндеуді өтті, мемлекеттік есепке алынған.

Мұражайдын негізгі қордын заттардын электрондық тасығыштарда саны 1789 дана. Мұражай заттардын жалпы қордын саны 5197. 


Ғылыми-зерттеу жұмыс


Ел, мақсаты жұмыс құралымға жасағыш өмірлік айқындама және этикалық сананың жеткіншек заманның байланысының қайта жасау, қалпына келтірген және әйгілеу тарихи-мәдениет мұра. Ара шарттар тәуелсіз мемлекеттің дамуының қажеттілік өзінің аймағының тарихының байқауында балаларды және бүтіндікте арада мемлекеттер. Бой жастың мұражайдың қызметкерлерінің деректінің жиыны жүргізеді. Фотоаймақтың мәліметтерді, мұражайдың мағынасының пәнінің тарихына арналған. Мұражайдың бас-басы маманы тағайынды тақырыпты әзірлейді, мәлімет жұмыстың қорытындысымен әлде аттану, жарияланым газетке, әлде материал, мұражайдың іс - шарасының және мейрамның сценариларының дайындалады мұражайдың сабағының, дәрістерде қолданылды.

Заманның байланыс жаралған, туған өлкенің мұра тарихи – мәдениет танылған қалпына келтіру, тұрмыс айқындаманы байқау, жастардын этикалық түсініңкті, мақсаттылық жұмысты қалыптасу. Тәуелсіздіктің мемлекеттін дамуына шарт болғанда өз өлкенің және тұтастық мемлекетте тарихты жетілдіру керектік болды. Көп жыл ұзындықта мұражайдын қызметкерлері құжаттарды және өлкенің тарихи туралы фотомәліметтерді, мұражай маңызды заттарды, айданның атақты адамдардын ескіліктерді жазып алу, заттарды және ақпаратты жинау үшін ауыл округтарына жолсапарды ұйымдау.

Мұражай қазметкерлері тақырыпты анықтап, сол тақырып бойынша жыл ағымында жұмысты атқарады, сол жұмыстын нәтижесі – мұражайдын мерекелерінің сценарий, бұқара арасында іс – шаралар, лекция,  не газетке жариялау дайындалып, не сол мәлімет мұражай сабақтарда қолданады.

Сондай-ақ жыл бойы мұражайдын қызметкерлер Б. Майлин, Е. Өмірзақов, аңызға айналған Жабағы батырдын, Вачасов атындағы кеңшарының ауылшаруашылық құрмет қазметкер С. Ерғалиев тұралы, бірінщші тыңаушылардын автобиографиялық очерктерді және тың кеңшарының фотоқұжаттық көрме іріктеп, дәріс оқығанда және бірінші тыңаушылар қатысқан іс-шараларда. Атақты жерлесіміз туралы жылжымайтын көрмелерді дайындап, жыл бойы осы көрмелер ауыл мектептерінде, АМҮ – де өткен ауыдандық мерейтой іс – шарада көрсетілген.

«Аты аңызға аталған қазақ даланың қыпшақ» мұражайдын мұрағат мәліметтерден мәтін жазып жұмыс өткізілген.

Ауданымызда мұражай өлкетанудың жұмысының орталығымен болып табылады. Сол себеппен мұражайда «Мәдениет мұраны сақтау және даму үшін» бағдарламамен жыл сайын аудандық аймақтық өлкетану оқулары өткізіп тұр, өлкетануның тарихты, мерейтой мерзімі мен аймақтын атақты адамдарды байқап білу үшін жодамамен өткізіп жатыр. Былтыр жылда өлкетану оқулар «Мерейтой мерзімі мен оқиғалар. Таран ауданы - 2014» тақырыбымен жүргізілді. Осы іс – шараның бас мақсаты – өлкетану тарихына, оның өткен, қазіргі, болашақ туралы қызық танырлық көтерілу үшін. Өткенге есті сақтау, жас елдің даңкті көбейту, Таран жерінің атақты адамдарды еске түсіріп еске ие болу. 2014 жылда ауданнан 10 мектеп қатысып, 19 қатысушылар, 20 шығармашылық жұмыстар ұсынған өте ұнамды. Әр мектеп екі қатысушылар өтініш жіберді. Жұмыстардын шығармашылық тақырып әр түрлі болды, оған себер 201 жыл Таран ауданынды мерейтойлы мерзімімен бай болды. Балалар Б. Майлиннің, Е. Өмірзақов өмірі мен шығармашылық туралы сөйлеу дайындалған, біздің өлкенің тыңиегерушілер дәуір, Тобыл станциясының тарихынан, ауылшаруашылықтын атақты адам С. Ерғалиев туралы сөйлеу дайындалды.

Екінші жартыжылдығында кітапхана жүйесінің даңқты қызметші Балабановская Н. Ф. мәлімет жинау үшін Лисаковск қаласына жолсапар ұйымдасқан. Іздеу жұмыс жүрісінде Балабановская Н. Ф. сақтауға 46 дана санамен құжаттар көшірмені тапсырды: құрмет сауатты, куәлік, газет кесіндесі, жеке автобиографияны. Лисаковск мемлекеттік қалалық мұрағатта да ауыл тарихы және  1949 – 1964 ж.ж. ауданының экономикалық кемелдеу мәліметтер айқандау жұмыс өткізілген. Бәр жинаған мәлімет 34 дана санымен Таран ауданының ел мекені көркейту туралы әңгімелейді.

Мұрағатта жұмыс істеп, мұражай қызметкерлері Тобыл ұймдастыру туралы тарихты туралы қатар құжаттарды айқандалған, сол құжаттар Тобыл станцияға 75-жылдығына арналған көрмеде орналасқан.

Сондай-ақ тыңиегерушілерге тың жылдары, аудан даму туралы қосымша мәліметті жинау үшін пәттерге келіп-кету ұйымдастырылған.


Экспозициялық көрмелік жұмыс


Экспозициялық қызмет мұражайдың негізгі бағыты болып саналады, мұражай қызметін мәдени – білімін жүзеге асыру үшін мұражайдын негізгі коммуникациясы болып табылады.

Мұражай құрылған кезден бастап, ең басты қызметтік бағыты көрме жұмыстары. Ол жамып қор коллекциясынан негізделіп және әр түрлі тематикалық бағытта: этнографиялық, тарихи және басқа тематикалық тақырыптарына көрме дайындалды.

Мұражайдын көрмелік қызмет келу-кетушілерінің тартып, қызықтыруын бағыттайды. Осыдан 2014 жыл ішінде 46 көрме ұйымдастырылды мұражай залында 26, ал мұражай мерекелерінде және салтанатты мейрамдарды айдын мідени уйінде 20 көрме. Өткен жылы келесі көрмелер ұсынды:

Ағымдық жылдың қаңтарының соңында келушілер үшін тематикалық, фотоқұжаттық, жылжыйтын көрмені ұйымдалған. Көрме біздің өлкенің атақты кісі, шығармашылық адамға, қаза театралдық мәдениетінің негізжағдайды салған, өз балалықты және еңбек қызметті Таран ауданында басталған – Елеубай Өмірзақов, Қазақ ССР-дың халық әртисі. Көрмені «Сахна шебері» деп аталған, көрмеде Елубай  ағамыздың шығармашылық қызмет туралы, спектакльдерде бас ролін ойнап шыққан, мәдениет онкүндік қатысушы болғанда куәлік, құрмет сауатты, отбасының фотосуреттер, фотоқұжатты ұсынған. Е. Өмірзақовтың «Амангельды» - бірінші қазақ фильмнең Амангельды бас рөлін орындалған фотосуреттер.

Ұлы Кеңес еңбекшісінің ері аталған, Таран аудандық комитетінің бірінші хатшысы  Д. И. Берлиннің 110-жылдығына мерейтойына арналған «Бұл адамның аты - мәңгі» фотоқұжаттық көрме орналасқан. Бірінші хатшысының өміріне және еңбек қызметіне, тың жылдары ауданынды ол шебер басшы болған, оның басшылығымен ең жақсы, ең алдыңғы қолданып еңгізілген. Көрмеде Біздің ауданымыздың басында тұрған адамдардың бұрынғы өткен жылдырдың фотомәліметтер ұсынған.

Тыңға 60-жылдығына мұражайдын қызметкерлері «Тыңиегерушілердің шатыры» экспозициясыны тың кезеңі тыңиегерушілерден жиналған жаңа мұражайлық заттармен қосып жиберді. Келушілерге «Мерейтойлы кеңшарыларға - 60» кеңейтілген фотоқұжаттық көрмені дайындалған, сол көрмеде тың кезеңінің фотосуреттер ұсынған.

Таран селосында орталық алыңда 22 наурызда халық серуені өткізілген. Мұражай «Киіз үйдің көрінісі» заттық көрмені ұсынған, «жеті қазына» туралы әңгіме атылған. Қонақтар мен аулдың тұрғындары киіз үйімен, ішкі көрінісімен, ХІХ аяғ. ХХ бас. Ғасырда қазақ халық пайдаланған заттармен айызбен танысты. Сүйкімді заттармен келушілер қуанышпен ес фотоға түскен. Ұқсастық көрме Тобыл поселкесінде да ұсынған.

Мұражайда ауғанстан – жауынгерлерге арналған «Ауғанстан біздің ес пен ауру» жұмысын жалғастырды. Ауғанстан соғыстың оқиғаның қатысушылардың фотосуреттер, құжаттар, жеке заттар, әріне кеңес заманның ауғанстан - жауынгерлердің пішінмен, хаттар және интернационалдық әскери міндет орындалғанда қаза тапқан жігіттердің сауаттар – бұл мұражайға келушілерді қызықтырады.

Қостанай облысының атақты кісінің, Ұлы Кеңес еңбекшісі ері аталған, 1970-ші жылдарды Таран аудандық кңомитетінің бірінші хатшысы еңбек етілген Сидорова В. В. – нің 1980-жылдығына арналған мерейтойына «Таран жерінің мақтанышы» тематикалықтақырыптық көрме ұйымдастырылған. Ұсынған көрмеде біздін ауданымызда қызмет етілген кезі туралы, ауданының кеңшарылардын басшылар және оның серік туралы әңгімеле айтылған. Көріністе Таран ауданымыздың тарихи жағдайлар мазмұның қамтылған фотоальбом ұсынған.

Ауқымды заттық көрме «Қолдарының сиқыршылық» атауымен тындырымды 8 наурыз Халықаралық әйелдер күніне ұсынды. Көрмеде селоның әйелдердін іске шебер жұмыстары ұсынды. Айқын құрамыда  Данькова Т. П – нің қол сулықтар, көлем  және қызық жумыстар Бережецкая Е. И.,Примакова С. И., Каскадамова Т. Ш.. қызметкерлері іске шебер жұмыстарымен таныстырып, олар әйелдің ұсталығының тілдерін әйгіледі. Бүгін әр әйел үй жұмысымен айналысады, өз қабілеттеріне қолдауға уақыт табаылмайды, халықта әйелдің қолының мақұлығымен атайтын сүйікті іс үшін. Осы көрме АМҮ мереке іс-шарада ұсынған.

«Әйел даналар» заттық көрме 8 наурыз халықаралық  әйелдер күніне мұражайдын қорларынан ұйымдасқан. Көрмеде әйел зат анықтауыш көрсетілген: әшекейлеу, қобдишалар, иіс су шишасы, пудра, әйелдер сөмкесі, қолшатыр тағы да басқа әйелдер пайдаланған көп нәрсе. Көрмеде әйел заттар: әшекей, қобдиша, иіс судың шишасы, опа, сөмке, қол шатыр тағы да басқа заттар, әйел күн сайын да мейрамдарда да пайдаланған заттарды көрсетіледі.

Сәуір айында  экология күніне әуесқойлық жұмыс  «Жерді сақтаңдар, жерді сақтандар!»  атауымен көрмені рәсімдеді, көркемдік таңғажайып Таран аудандық табиғат мекені түсті бейнелену көрсетілген

Қазақстан халқының бірлігінің күніне арналған «Біз бір еліміз, бір халықпыз» фотоқұжаттық көрме дайындалған, туып өскен жақта тұратын халық туралы олардың ерекшеліктері және дәстүр айтып беріледі.

«Мен даңқты ел қорғаны» фотоқұжаттық көрме Таран аудандық жедел қызмет сарбаз фотоақпарат ұсынған. Көрменің басты мақсатымен жастың отаншылдықтың тәрбиесі жергілікті отандастың мысалдарында болып табылады, олардың Атамекенге қарызды сезімінің дамуы.

Артқа жалтақтасақ, біздің ата-бабаларымыздың үлкен тарихи жолды өткенің қарағанда біз қорғаушыларға сынап көреміз, әскери адамдарға біз сезінеміз, қиын сынау  батыл ерлік тұру дұшпанға қарсы аламыз. «Соғыстын жаңғырығы» зат көрмеде орден, медальдар келушілерге, соғыс жолды өткен батырлық, халық Ұлы отан соғыста жеңіс әңгіме айттылады. Осы көрме замандас ұлдарға ғана емес, ол адамзаттың өкіл мықты жарымдарға да қызық болды

Қазақстандағы саяси репрссияға ұшырған құрбандардарды еске алу күніне арналған «Қасіретті және батырлық тағдырлар» фотоқұжаттық көрме және слайд көрсету ұсыну дайындалған. Әр халықта, әр мемлекетте ес алатың – батырлық, қайғылы күндері көп. Қазақстандағы саяси репрессияға ұшырған құрбандардарды еске алу күні бір уақытта – қайгыру да ес алу күні деп көрінеді, адамдарды бірлікке, сыйысқа салады, біздің халқымыздың батырлық кезеңінде, көп сан трагедия. Тақырыптық фотоқұжаттық көрме өткен жүзжылдық 1937 жылдармен таныстырды. Осы көрмеде мұрағаттан мәлімет,  туыстың жеке мұрағаттан фотоқұжаттар, саяси жаппай жазалау шараларына ұшырған.

«Мұражайға сыйлықтар» бұл атаумен ретро-көрме ашылған, сол көрмеде келушілер мұражайға сыйлыкқа әр кезеңнің заттар ұсынған. Көрме әр келушілерге өткен заманның заттарды асықпай қарап қойған. «Ашық есік күні» кездесуінде мұражай қызметкерлері 1960-1970-ші жылдарда ішкі көріністе, сол кездегі сән тенденцияға пайдаланған заттар туралы әңгіме айтты.

27-ші аудандық көркем өнерпаздық байқауда, Б. Майлин, Е. Өмірзақов, Д. Берлин, С. Ерғалиев туралы тақырыптық көрмелер орталық алаңда киіз үйінің  ішінде орналасқан. Осы көрмелерді қазылар алқаның мушелелері және облыстық мәдениеттің басқармасының мамандары қарап – кетті.

Бала-шағының күніне арналған «Бала-шағалар біздің гүлдеріміз», «Ойыншықтар әлемінде», тақырыптық көрмелер маңыздылық жазғы мезгілде келушілердің көңілдерің қоздырды, «Есірткіге - ЖОҚ айт!» көрмені жастар күніне арнап өткізілген.

Әбден ауқымды толықтық мәлімет талқылау көрермендерге Тобыл станцияға мерейтой 75-жылдығына арналған «Тобыл – өткен заманнын беттер» көрме. Көрмеде теміржолдың торабынаң құрылған тарихтын үзіндіктер, комсомолдық еңбекті ұйымдастырудың ұжымдық тәсілінің, теміржолдың жұмыс бриагадалардын, бірінші басшылардың және Тобыл станциясының бірінші құрылыстарын қазіргі дейін аулдың дамуын фототусірмелер. Көрмеде өткен жүзжылдықтың 1950-1960-ші жылдардың теміржолдың фонарь, теміржол бөлік рельс пен дабылдық жилет.

Мұражайда көпшілік келушілерге Конституция күніне арналған АМҮ салтанатты іс-шарада мұражайдың қызметкерлері «Қазақстан Республикасының негізгі заңның бұқарашыл басымдықтары» тақырыптық көрмені ұйымдастырды. Көрмеде Қазақстан Республикасының бас құжатт негізгі заңның жолдама туралы әңгіме айтылған.

Мұражай қорынан дайындалған «Орыс шайдын салт-дәстүрлер» орыс халқының тұрмыс дәстүр заттық көрме Аудандық мәдениет үйінде ұсынған. Көрмеде өткен жүзжылдығынын 70-80-ші жылдардан самауырлар, шай ыдыстың заттары, ал ең сирек кездесетін бағалы зат - шақпақ қантты жару үшін қысқаш.

Б. Майлиннің 120-жылдығына арналған мерейтой киіз үйлердің қалада мұражай қызметкерлері, Б. Майлиннің өмір және шығармашылығына арналған, Би-ағамыздың жұмыс кабинетті кеңейтілген фотоқұжаттық көрмені және «Жеті қазына» заттық көрмені ұйымдастырды. Ауылдың тұрғындары мен қонақтар таран жерінің атақты адамға арналған көрмені қызығып қарап келді.

КХТҚ Қостанай облыстық комитетінің бірінші хатшысы А. Алибмаев кепілдемемен 29 қазанға мұражайдын қорынан «Комсомол менің өмірімде», біздің аймақтын комсомол жұмыс туралы тақырыптық фотоқұжаттық көрме ұйымдасқан. Көрме комсомол жолды өкен аға ұрпақтар келушілерді тартымдылық жасады. Көрмеде комсомол десанттық фотосуреттер, комсомол билеті, белгілер, «Шамшырак» аудандық газет кесіндісі, мұрағат құжаттардан ұсталымдар, ВЛКСМ-ның жарғы, ХХІХ аудандық комсомолдық ұйымның бағдарламасы, комсомол конференцияға мандаттар, өткен жүзжылдығынның 1990-ші жылдардын «Комсомольская правда» кесімі ұсынды.

Тыңның 60-жылдығына арналған мерейтойлы күніне біздің мұражай аудандық Мәдениет үйінде «Бірінші тыңаушылардың шатыры» ауқым көрмені ойға түсірді, солай-ақ мұражайдын қордан Мәдениет үйінің фойені ресімдеу үшін және келген қонақтарға театралдық импровизацияға тың кезіннен бұйым мен заттар ұйымдастырылған. Мәдениет үйінің фойе, 1954-1955 ж.ж. теміржол бекетті, сол кездегі наурыз айында Тобыл станцияға бұрыңғы КСРО-ның бәр бұрыштан келген мыңнан астам комсомодықтар еске түсірді. Тіптім сол кезінде сияқты бірінші тыңаушыларды оркестрмен, буфетпен, шатыр,  гармоньмен, өлеңдермен қарсы алды.

Жылдын аяғында мұражайдын көрме залында мұражайдын қордан «Табиғат көрінісі қыста» тақырыптық көрмені ұймдалған. Көрмеде Дитиненко М., Гольдаде Э., Дубровская, Руднева В.-нің қыстың табиғат көрінісімен жұмыстарын ұсынған. Осы көрме мұражайға келушілерге, қыс келіп, көңіл күйі көтеру үшін ұйымды.

Өз ауданға абырой тәрбиелеу мақсатымен бойынша мұражай көрмелерді  тыс мұражайдаң ұйымдастырылады, мысалы, село күніне, маңызды мемлекеттік мейрамдарда мәдениет үйінде күтү залында мемлекеттік мейрамдарда Мәдениет үйінің холлында көрмелер көрсетіледі, жастардың, ауданның басшылығына қызығып шақыртады көрмелердің аталымдары: «Қазақстан Республикасының негізгі заңның бұқарашыл басымдықтары», «Өмір жолы», «Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті», «Біздің жерлесіміз – біздің мақтанышымыз»


Экскурсиялық – бұқаралық жұмысы


2014 жылдың арасында мұражай экскурсиялық жұмыстың әрі қарай дамуынды қызметтің негізгі бағыттарынан жалғастырды, мұражайдың пәнінің және мұражай жиынтықтарыны топтаманы әйгілі түрде халыққа ұсынған.

Есепті кезең арасында мұражайдың бағдарламасын және іс-шараларды 7897 адам келіп қарады,  жеке  барыс - келістің саны экскурсиялық 5071, 2826 адам келген. 72 экскурсия және 28 дәріс өткізілді. Экскурсиялар бөлек-бөлек жастардың топтарға деген өлшеулі болды, оның тематика 2014 жылы кең және алуан болды.

Экскурсия дамудың, көрінген мұражай үшін мәдени-білімдік қызметтің дәстүрлі пішінінің айлап-жылдап тарихын ең демократиялықтың, бар санына деген қарайды. Кең спектріне қарамастан, және мұражайдың коммуникациясының пішіндерінің, ол мұражайдың қызмет атқаруының стандартты тізбесіне деген кіреді.

Көрнекілік және қолжетімділік арқылы мұражай бүгін шығармашылық қызметтің алуантүркін әйгілейді. Себебі мұражайдың пәндерінде зияткерлік, және баланың эмоциялы және бас-басы келушінің тұлғасының жігерлі үдерістеріне  деген ықпал ету мүмкіндік болуы, бас-басы қойылым берілістің бағдарламасын арқылы пәндерді білімнің, дағдылардың, пікір және сезім ұсынады.

Біздің мұражайымызды мектептің оқушылары, балабақшаның тәрбиеленушілері, селоның студенттері, ауылдың тұрғындары және оқушылары, Астана, Алматы қаласынан, Ресей федерациясынан, Германиядан қонақтар. Өткен жылда ерекше қонақтар: Астана қаласынан Ермек Маржикқпаев – Президент әкімшіліктен мемлекет инспекторы. Алматы қаласынан Асанова С. А. – тарихтық пен этнология институтінің тарих ғылыми кандидат. Қазақ әдебиетінің классигі, ақын, прозаик және драматург, біздін мұражай атақты жерлесіміздің атын мақтанышпен атқаратын Б.Ж.Майлиннің  120 – жылдығына  Алматы қаласынан мерейтойына келген туған – туысқандар қонақтар – Беймбет Майлиннің шөбере, Б. Майлин атындағы қордын Президент Салтанат Мустафина, Б. Майлин атындағы қордын директор - Жұмабек Табын, Разия Беймбет қызының балалары – Зәуреш, Дәмен, Жанбота Сейтжановтар. Былтыр жылда біздің мұражайды облыстық мұражайлардын директорлар, облыс мұражайдан қызметкерлері, бір сөзбен айтқанда 2014 жылда қазан айында өткізілген облыстық ғылыми - практикалық семинардын қатысушылар келіп - кетті.

Экскурсиялар әр-түрлі жасына арналған, кішкентайынан бастап – балабақшаның тәрбиелушілердің және бастауыш мектептің оқушыларына ойлау даму үшін жолдаған – «Танысындар -  мұражай», «Экспонатты таңып алыңыз», «Таран ауданындағы жануарлар және өсімдіктер әлемі» тақырыптық экскурсиялар өткізілді, осындай экскурсиялар  балаларды мұражай заттарына шығармашылық, тыбынды ұсынау үшін көруге белсенділікке салады. Мектеп оқушыларына жыл сайын шолу және тақырыптық экскурсиялар «Ұрпақтарға қалған мұрағат», «Соғыс жолдарымен», «Таран ауданының ертеден сақталып калған ескерткіш қолға түскен заттар», «Өлке халықтын мәдениет және тұрмысы», «Н. Ә. Назарбаев – елдің Тұңғыш Президент» келесі тақырыпқа өткізілді. Экскурсиялар анықты және қызықпен өткізіледі, соған себеп қабылдау көріністен және естумен келеді. Балалар сұрақтарды көйып қызығып тыңдайды.Сондай экскурсиялар балалардын есіне қалады, жиі мәңгі – бақи. Балалардын өткен заманға, осы заманда өмір сүргеніне құрмет пен мақтаныш қалады. Экскурсовод ауданының атақты кісілер туралы айтқанда, ауыл округтан балалар танысты тегін естіп, қуанышпен әнгімені жалғастырып, ауданнын тарихына қатысуына өте қуанады.

            Экскурсия соңына келушілер ықылас көрсетіп, мұражайға өз қолымен істеген экспонаттарды, көршілерден жинап, шошаладан тапқан ескі заттарды сый-сияпатқа әкеледі.

18 сәуір – ескерткіш және тарихи жерінің сақтау халақаралық күні. Мұражай қызметкерлері «Ескерткіштерде біздің тарихи» қатар тақырыптық экскурсияларды өткізіп жүреді. Экскурсиялар орталық алаңда, мәдениет және тарих ескерткіш, өз ұрпақ өлкенің өткен тарихтық және рухани өмірдін тойтарылған алдыңда жүргізіледі. Мәдениет пен тарихи ескерткіштіерін күзету және сақтау – бұ іс-шараның бас мақсаты, экскурсия жүрісінде балаларға Таран ауданының атақты кісілер тіралы қызық мәлімет беріледі.

            Мектеп оқушыларға дайындалған және өткізілген әңгімелер: «Отанымыздын астанасы - Астана», ҰОС қатысышылар туралы «Бұл күндерді ұмытуға болмайды», ауданының озат ЖШС туралы «Адам еңбекпен даңк», «Ауылдың тарих және қоңыс аударған қозғалыс», «Нағыз заңның демократиялық басымдық», Конституция күніне «Өлкенің халықтардын мәдеиент пен тұрмысы»

            «Қазақстан республикасының мемлекеттік және тәуелсіздік даму тарих жолы», «Біздін елдін тарихи беттер», «Ұлы Отан соғысының ардагерлері», «Батыр халықтын есімінде», «Таран селосының тарихи беттер», «Әлемнің атымен саясаткер», «Салем Жана жыл!» тақырыппен мектепте слайд пен презентациямен дәрістер өтті.

Жылдын ағымда мұражайдың қызметкерлерінің әзірлесе 61 көлем іс-шара жақсы деңгейде өткізілді, және мұражайдың барлық келушілерініңе өте ұнады Олардан ең мәнді мынадай бағдарламалар болды: «Святкаға көңілдендіру» славяндық мейрамдарын өткізетін, қазақ халқының салт-дәстүрді даму үшін  «Ескіліктің аңызы терең», Ара жүріс мынадай мейрамының балалар аз емес қызықты туралы таниды: Светлое Рождество, Шоқындыру, Благовещение осы кундердің ерекшеліктерімен танысады. Ағзам сәт замандарда туу тарихымен танысады, адамдар қалай мейрамдарды белгіленген танысады. Мұражайдын қызметкерлер колядкалырдын журісті және жанажылдық бал ашуын көрсетті. Балалар инсценировкаға қызығып қатысып турады.

«Менің тұған ел» өлкетану жинағына, мұражайдын қызметкері /Павлов поселкесіне 100 жылдығына арналған/ мақаланы жазған.

Өткен жыл мерейтой мерзімі мен оқиғаларға бай болды. Е. Өмірзақовтың 115-жылдығына арнап «Сахнанын шебері» есетлік кеш өткізілді. Мектеп оқушыларына «Амангельды фильмның құру тарихы» танымдылық сағат өткізілді.

2014 жылда біздін мұражады Қостанай облысының Мемлекет мұрағаттын қызметкерлері келіп-кетушілер болды, олар Таран ауданының Ақтобе ауылда туып өскен атақты кісілердін Б. Майлинжәне Е. Өмірзақов өмір және шығармашылық фотоқұжаттық мәлімет туралы жинау мақсатымен келді. Мұрағат қызметкерлері жеке қорды зерттеп шықты, қонақтарға ҚазСРО халық әртісінің ұрпақтарымен кездесу ұйымдастырылған. Жұмыс жүрісінде мемлекет мұрағаттын қызметкерлері – біздің мұражай қордан алған мәліметтер келесі жыл ағымда Таран ауданының атақты кісілер туралы даңғыл шығуына сендірілген.

Тақырып бойынша С. Ергалиев 100-жылдығына арналған «Біздің жерлесіміз – біздін мақтанышымыз» тақырып бойынша мұражай сабақтар өтті. Ағым жылдын маусым айында біздін жерлесіміз, Г. Д. Вачасов атындағы кеңшарының тұрақты басшысы С. Е. Ерғалиев 100-жылдығына арналған көлем іс-шаралар өтті. Іс-шараның бағдарламасында: Бәйге, әр-түрлі спорт жарыстар, мұражай қызметкерлердің күшімен «Киіз үйінін ішкі көрінісі» дайындалды. Мұражай қызметкерлері мүшелтойкісінің өмірі мен шығармашылық туралы фотоқұжаттық көрмені ұйымдастырылды және киіз үйінің ішкі көріністі ұйымдалған.

Сәуірдің бірінші жартыжылдықта мектеп оқушыларына Тыңның 60 - жылдығына мерейтойына арнап қатар іс-шаралар өтті. «Бірінші тыңаушылардың шатыры» көрінісінің алдында балаларды тыңның тарихымен, тың көтерушілер шатырларының көріністері және олардын тұрмысы туралы, тың жерлерді көтеру үшін КСРО әр – түрлі аймақтардан Қазақстанға келген жастар  қалай өмір сүрген туралы баяндама айтты. Б. Майлин атындағы орта мектепте Таран ауданының магнит мектептердің оқушыларына арнап «Тың – халықтың бағасыз байлығы» слайд пен дәріс өткізді. Мұражайдын қызметкерлері оқушыларды ауданының кеңшарылардын тыңның дәуірімен таныстырды, ауданды тың жылдарында басшы болған, Ұлы Кеңес еңбекшісі ері аталған, Таран аудандық комитетінің бірінші хатшысы Берлин Д. И., оның қызмет пен еңбек және 1956 жылда алған егім шағыны туралы таныстырды.

2014 жылғы қазан айында тарихи – өлкетану мұражай негізінде облыстық семинар өтті. Біздін әріптестерді «тосын жәйіт» күтті, себебі мұражайдын қызметкерлері жай ашийн шолу экскурсия өткізілмей, интерактивтік экскурсияны дайындады. Әр экспозицияда қонақтарды әр-түрлі оқиғалардан «жандану дене» күтті, мысалы «Таран ауданының ертеден сақталып қалған ескерткіш қолға түскен заттар» экспозициясында семинарға қатысушыларға ертедегі адамдар – біреуі теріні қырғышпен өндеп, екіншісі  копалка – таяқтыұрып отырып ұсынды. «Қоңыс аударғандардың үй ішкі көрінісі» экспозицияда үй иесі күтпеген жерден «жандап» ас бөлмеде әрекет етіп жүрді, ал «Бір шанырақтын астында» экспозицияда музыкалық ішекті аспаптар жандап ойнады. Келесі экспозицияда Б. Майлинға арналған АМҮ халық театрдың актерлар, жазушының шығарманың спектакльден үзіндікті көрсетті, айтпақшы экспозицияда жас ақын Байдас әжесімен әңгіме айтып, жас жазушы әжесіне өз шығарманы оқып шықты. «Ұлы Отан Соғыс» экспозицияда ана мен екі қыз балаларымен майданнан әкесінен келген хатты оқып жүрген кезеңді импровизацияны көрсетті. Шатырда жастар - бірінші тыңаушыларын кеңшарды құрып, жолдарды салып, тіптім жүзім да өсетін бақшаны өсіріп армандағанын мектеп оқушылары импровизация дайындап қойылған. Мұражайдын дайындап өткізілгенде көмегін көрсеткен адамдарға тілеу атап өтуін келеді: бұл кісілермен мұражайдың ұжымы жұмыс күндерінде қызмет етеміз -  ауылдын екі орта мектептер – Б. Майлин атындағы орта мектеп пен № 1 Таран орта мектептің ұжымы мен оқушылар, музыкалық мектептін ұжымы мен оқушылар, аудандық кітапхана жүйенің қызметкерлері, «Искра» АМҮ-нің артистер, аудандық халық театрдың режиссері.

Жыл сайын Наурыз мейрамы мерейтоына арнап мұражай қабырғасында мұражай мейрам «Қош келдің Найрыз», «Праздник весны и обновления» тойлатамыз. Бұл іс-шарада Б. Майлин атындағы оқушылар қатысты, ауылдын қадірлі адамдар. Қонақтарды дәстүрлі Наурыз-көже құрметтедік, шашу шашып,сол мерекенің мағына туралы айтып, қазақ халқының салт-дәстүрді еске салып, біреуін «Тұсау кесу» келген қонақтарға көрсеттік. Шақырған Жетписов отбасы өз баламен келіп салт – дәстүрге қатысты. Салтанатты жағдайда ақ жолдан ана мен ауылдын құрмет апаларымен кішкентай бөбекті жүргізді, ал тандаған қадірлі, ісі алға басып тұрған, сүрінбей, жеңіл әрі жылдам жүретін адам кесті. Тұсау кесуш өткір қайшымен ала жіпті кесіп жатып:-Қаз-қаз балам, қаз балам,

Қавдам бассаң, мәз болам.Қүрмеуінді шешейін,Тұсауынды кесейін! – деп жырлайды. Тұсауы кесілген баланы екі жағынан екі адам екі адам екі қолынын ұстап салынып қойған ақ мата үстімен тез жүгіртеді. Тұсау кескен адамға баланың әке – шешесі арнайы сыйлық береді. Баланың алғашқы қадамына арналған той өткізу әңгімеге, ән – күйге толы дастарқанға ұласады

Көңілді масленицаға арналған серуен, көктем табиғатты жаңарту кезінде мұражайдын қызметкерлері балалармен бірге көктемді қарсы алды. Бұл мереке көп жыл астамында мұражайдын әдет – ғұрып мейрам болып жүр. Мұражайдын қызметкерлері балаларға «Қыс пен көктемнің кездесуі» инсценировканы дайынап көрсеткен. Мейрам жүрісінде скоморохтар балалармен славяндық халық ойындар ойнап, жұмбақтарды, өлеңді, тақпатқты айтып көңілдендіріп, жайма құймақты, тәттікті жеп, ойнап күліп көктемді жақындатқан. Мейрам соңына қарай скоморохтар, балар, мұражайдын қызметкерлері бәр қалауындарды Масленицамен қоштасып чучеланы жағуына шақыртты.

8 Наурыз мерекесіне арнап мұражайда ауылдың әйелдерімен «Әйел қоғамында» кездесу өткізілді. Іс-шараға Таран селосының тамаша өкілдерді шақырғанбыз – көпбалалы ана, әже, өз жұмысының мамандары: Нуртазина Н. К., Данькова Т. П., Серых О. В., Жуламанова Г. М., салтанатты түрде мұражай қызметкерлері әр әйел туралы әңгіме дайындап айтты, ал келген қонақтар өз ой-пікірмен бөлісіп, өмірден қызық шындықтарын айтқан. Іс-шараның аяғында тамаша қонақтарға естелік сыйлықтар сыйладық.

Сәуір айында мұражайда VI балалар аймақтық өлкетану оқулары «Мерейтой мерзімі мен оқиғалар. Таран ауданы - 2014» тақырыбымен өткен. Оқуларда ауданның 10 мектеп оқушылары қатысқан. Өқуларына 19 қатысушылар өтінім берілді, ал шығармашылық жұмыстар 20 болды. Іс-шара өлкетану тарихына танымдылық қызығу мақсатымен өткізілді. Шығармашылық жұмыстар тақырыптарар әр-түрлі болған. Балалар Б. Майлин, Е. Өмірзақов өмірі мен шығармашылық мәліметтер жинады, біздің өлкенің тың кезені туралы өте көп жұмыс ұсынған. Тобыл өз тарихынан құжаттар мен мәліметті ұйымдалған. № 1 Таран орта мектебі С. Ерғалиев туралы өте көп құжат пен мәліметті жинап дайындалған. Іс-шараның жинағымен өлкетану оқуларының мәлімет жинақ брошюра даындап шықты.

17 – 18 сәуірде Ескерткіш пен тарихи жерінің күзету күніне арнап орталық алаңда тақырыптық экскурсиялар өтті. Экскурсияларда біздің өлкенің тарихы мен мәдениет туралы, 3, 4, 5, 6, 7 –ші сынып Таран орта мектептін оқушыларына өтті. Экскурсиялар өз  мақсатты  тәрбиелеу, ескерткіштерді күзету және сақтау жетті деп ойлаймыз. Экскурсия өткізілгенде Таран жерінің атақты кісі Е. Өмірзақов, Б. Майлин, Ұлы Отан соғыста қаза тапқан жауынгерлер туралы мәлімет дайындап көрсетілген.

Мұражайда көптеген іс-шаралар ойын пішінмен, балалар қатысып өткіліп жүр. Сондай-ақ «Біз бірге болсак – бізді жеңу қиін» Қазақстан халықтарына бірлігине күніне арналған мұражайдын мереке салт болған. Мерекенің қатысушылар ұлкен отбасты ұсынды, ал мұражайдын қызметкерлері Қазақстан халқының киімдермен киіп келіп әр қайсы халықтын салт-дәстүр туралы әңгіме айтты, іс – шараны өткізілгенде өлең мен тақпақты айтып, халықтардын тағамдарын сынап, әр халықтын ойындарды ойнады.

6 мамырда «Халықтын ерлік ғасырда қалады». Өткізілген батылдық сабағына Ұлы Отан соғысының қатысушылардын балалары, немерелері шақырған сайын, таран селосында соғысының қатысушылар екеуі ғана қалған. Бұл соғыс әр отбасына тиген, Әркім екінші жауынгер тұған елге қайтпаған. Мұражайдын қызметкерлері соғыс туралы, біздің жерлесіміз батырлық ерлікті туралы көп әңгіме айтып, сөзді қонақтарға бердік. Олар өз әке, атаның есімдіктермен бөліктенесіп әңгіме айтты.

16 мамырда мұражай халықаралық күніне келушілерге интелектуалдық-көңіл көтеру «Тамаша сәкі» мейрамды «Қолымен тиігізу» акциямен өткізілді. Осы іс – шара  интеллектуалдық және танымдылық даму, логикалық ойлау, ой – өрісті кеңейту бас мақсатты жетті. Қордан ұсынған топтама заттарды қолымен тиігізу ғана емес рұқсат болды, мысалы соғыс кезеңнен шинельды немесе пилотканы киіп, патефонда пластинканы тыңдап, мәтінді жазу машинкамен басуға, жолдасына сия қаламмен тілекті жазуға болады. Балаларға экспозицияларында «Сен білесін ба?» мини-викторина ұсынған, келушілер айызбен мұражайдын қызметкерлері қойылған сұрақтарға жауап беріп, дұрыс жауапқа жетонды таңдап алды. Жетонды астам санымен таңдап алған кісі, «Тамаша сәкіде» сол жетондарды тәтті жүлдеге айрбастап мүмкін болды, сол бөлмеде 50 – 60 ж.ж. ретро – биілер алаң, 50 – 60 ж.ж. арт реквизитпен фотоателье ұйымдалған, «Тілек бау», келушілердің әр қалауынша тілекті жұмбақтап ағашқа бауды «сәттіне» байлап мүмкін болды.

Жаз – балалардың демалыс уақыты, жаз кезінде балалар демалысқа шығады, балалар сауықтыру алаңына шыққанда, солар үшін шаралар өткізіледі. Жазғы мезгілде балаларға арнап мұражайда қойылымдан экскурсия жасадық, танымдық және ойын-сауық мультфильмдерді көрсеттік, ал далада балалармен мұражай қызметкерлері ескі заманның ойын ойнады. Жазғы кезде «Сәлеметсінбе жаз» мереке театралдық түрде көрсетілді, онда Врака – забияка, клоун Сменкин және жүргізуші болды. Жаздың бірінші күнінде балалар ойын ойнап, жұмбақтарды тауып жаз туралы өлең, тақпақ айтты. Балаларға бұл мерекелік іс – шара өте ұнады.

Қалыптасқан дәстүр бойынша мұражайда «Быть гражданином смолоду» мұражайлық сабақ өткізілген, оның мақсаты - балаларды Қазақстан Республикасының заңымен, мемлекеттік рәміздерімен таныстыру. Сабақ бойынша балалар өз елінің байлығы, мемлекеттік рәміздер туралы, Қазақстан Конституциясы құжат туралы тындады. Балалар бұл іс – шараны қызықпен, мұражайдын қызметкерлер қойылған сұрақтарға жауап беріп, тұған өлке туралы, елдің қызық іссапар туралы әңгіме айтып, Отанға сүйіспеншілікті көрсетеді.

Жыл сайын Қазақстан Республикасының тілдер күніне орай мектеп оқушыларына «Дружат люди – дружат языки» іс-шараны дайындады. Шараның мақсаты өлкенде күнкөріс халықтар туралы, олардың ерекшеліктер туралы, түптеп бір біріне қосымша болып, тілдер туралы білімін артыру, дәстүрін, салтын білу. Туған тілі мен мемлекеттік тілге махабаттын тәрбиелеу. Өткен шарада әр түрлі тілді құлағы шалып қалуға болды, салт-дәстурімен танысу, ән тыңдап құлақ құрышын қандыру және ұлттық асүйды жұпар иісті дәмін таңдап мүмкін болды. Мемлекеттік тілге  қандай көңіл аулау көрсетілген.

Өткен жылда ең маңыздылық іс – шара Б. Майлиннің 120 – жылдығына арналған мерейтой болған. Бұл іс – шараға Б. Майлиннің туған – туысқандар Алматы қаласыныаң қатысты. Маңызды іс – шара «Би ағамыздың мұра», 2 күннің ішінде Б. Майлиннің өмірі мен шығармашылығына арналған. Бірінші күнде қонақтар атақты жерлесіміздін атындағы мұражайға келіп – кетті. Б. Майлин атындағы қордын төраға қордын директормен сыйысып Б. Майлинның туған – туысқан сирек фотосуреттермен фотоальбомды, жазуышының суреттемесімен сувенирды мұражайға сыйлап берді сосын делегация өз ұрпақтың тұған жеріне – Ақтобе ауылына жолдады, ауылда Б. Майлинге арнап ас берілген. Екінші күнінде мәдениет қызметкерлер қатысып Б. Майлиннің шығармашылық бойынша театралдық ұсыну көрсеткен, бәйге, спортшылық жарыстар, киіз үйлердің қала құрастырып, бір киіз үйінде –жазушының жұмыс кабинеты, фотоқұжаттық көрмені, «Жеті қазына» заттық көрмені мұражай ұсынған. Мейрамда қонақтардын алдыңда Б. Майлин пьеса бойынша спектакль ұйымдаған, оқулар жарысы – мұшайра, іс – шара облыстық ақын жарысымен аяқталды. Мейрам жүргізі бойы қор құажаттарынан, мұражайдын қызметкерлері жинаған мәлеметпен слайдтар көрсетіп түрді.

Қазақстан жерінің тыңға 60-жылдығына арналған, АМҮ қызметкерлерімен сыйсып «Искра» АМҮ ғимаратында «Маршрутами целинного подвига» бірінші тыңаушылар шақырып тақырыптық кеш өтті. Мұражайдын қызметкерлері «бірінші тыңаушылардың шатыры» тақырыптық көрмелерді ұсынды және тың және тыңайған жерлерде төрт совхоз құрыдған туралы, фотомәліметтермен және құжаттардын көшірмемен 4 баннерді ұйымдады.

Қазақстан республикасының ұлттық валютаға мерейтойына арналған 2 – 4 ші сынып оқушыларына «Қазақстан валютасы - теңге» интерактивтік – танымдылық сағат өтті. Орындалған шараның мақсаты – экономикалық елестер  мақсаттылық керек болуы қалыптасуы, ойын арқылы мүдденің дамуы экономикалық білімдерге, қазіргі ұсталықтарды білімдер өмірде қолдану қызығын дамуы. Оқушылардын есіне Қазақстан республикасының ұлттық валютаны қолданысқа ену алғашқы таныстыру көрсетілген, теңгенің жаралғанының туралы материал тарих баптаулы, командалардың арасында ұлттық валюта білімге жарыс өткізілген. Балалар әдебиет, түсіндірмелік, экономикалық жарыста белсене қатысты, мақсаттарды шешті, кроссвордтарды шешті.

«Біздің Президенттіміз» экспозицияда «Қазақ мемлекеттік қалыптасуында Тұңғыш Президенттің ролі»  слайд көрсетуымен танымдылық сағат өтті.

Қазақстан республикасының Тәуелсіздік күніне арнлаған 12, 13 желтоқсанда мектеп оқушыларына арналған іс – шара өткен, іс – шарада мұражайдын қызметкерлері тәуелсіздік қазақ халықтын тарихи жол туралы, слайдті көрсетіп әңгіме айтты, екі сыныптын арасында «Тарихтық дөңгелегі» балаларды қазақ халықтын ғасырлық тарихпен таныстырып жарысты өткіздік. Жарыста қатысушыларға еліміздің ерте заманнан астап бүгіндік күндер туралы әр – түрлі қызық сұрақтар қойылды.  Жарысқа қатысқан оқушыларды мұражайдын атынан алғыс хатпен марапатталды.

Жылдын арасында мұражайдын қызметкерлері кітапхана жүйенің жұмыскерлерімен сыйыс жұмысты жалғастырды, 2014 жылы сәуір айында сыйыспен өлкетану туралы семинар өткізілді, семинарда «Мұражайдағы өлкетану жұмыстар туралы» мұражайдын кіші ғылыми қызметкер В. Н. Тырышкина сөйледі. 2014 жылы қараша айында Герольд Бельгерге арналған сыйыстық проект дайындалған, проекттің дайындауды қатысушы мұражайдын қызметкер А. Бимурзина.

Жылдын аяғында біздің ауданымызда  Ұлы Отан соғысының тарихына арнап, «Эстафета памяти» Жеңіске 70-жылдығына арнап өөткізілді. Бұл акцияға мұражайдын ұжымы да қатысқан, қызметкерлердің күшімен Ұлы Отан соғысына қатысушылар туралы тарихтық мәлімет дайындалған, жиналған фотоқұжаттар мен мәлімет кітапқа даыналған құжаттарды, фототүсірмені салынған. Кітапты салтанат түрде тапсыру Мәдениет үйінде өткен, Мәдениет уйінде мұражайдын қызметкерлері Ұлы Отан соғысының тарих туралы тақырыптық көрмені. «Подвигу народа жить в веках» көрмеге С. Темирбаев, В. Пипчук туралы құжаттар, фотосуреттер және 1941 – 1945 ж.ж. соғысының ардагерлердің жеке заттар кіргізілген. Көрмені ұсынуға Б. Майлина атындағы оқушылар көмек салды. Көрмені ұсынған турде оқушылар Ұлы Отан соғысының қатысушылардың 56 суреттемемен тірі коридорды жасаған. Салтанатты түрде кітапты Қарабалық ауданының өкілдеріне тапсырылған.

Жаңа жылдын алдынан Б. Майлин атындағы мектептін оқушыларына 4 топтамаға /2 және 3 сыныптарға/ арнап «Хоровод друзей зовет» танымдық сағатты өткізді. Осы іс- шаралардың мақсаты – балаларды жана жылдын тарихымен таныстыру, мұражайдын қызметкерлері , сырттың елдерінде жана жылды қалай қарсы алған туралы әңгіме айтты. Іс – шарада жана жыл туралы дайындалған слайдтарды көрсетіп, қызық ойынды ойнап, конкурстарды және жұмбақтарды жасады.

Жана жыл туралы іс – шараны өткізілгенде ең есінде қалған 4 сыныптын оқушыларымен /класс жетекшісі – Серых О.В./ кездесуі, балалар мұражайдын жұмыскерлеріне өз қолымен құрастырылған шыршаны және 2015 жана жылдын қой - рәмізбен плакатты сыйлаған. Ал біз оларға кітапқа салатын «Жана жылмен!» кепілгені сыйладық.

 

Ынтымастық пен квалификацияны жоғарлау


Мұражай қызметкерлердің жұмысының мақсаты мұражай заттары мен құжатты мәлімет арқасында, жас өспірімдерді тәрбиелеу. Сондықтан «Б. Майлин атындағы Таран тарихи-өлкетану мұражайы» жылдаң жылға ауданның білім беру мекемелерімен жұмыс атқарады..

Жылдан жылға облыс мұражайымен тығыс байланыста болады. Өткен жылда Жоғарғы Тобыл тарихы мен мәдениеті Лисаков мұражайы біздің келушілерге Қазақстан табиғаты туралы Э. Р. Усманова жылжымалы көрмені ұйымдастырылды.

Өткен жылы қыркуйек айында мұражайдын директор Алматы қаласында өткен «Естелік метаморфозалары: атамұрадан осы заманға» Халықаралық бірлескен мұражайлар форумға халықаралық конференцияға қатысты.

            Мұражайдын қызметкерлері 3 адам санымен Қостанай облысы әкімдігінің мәдениет басқармасы «Қостанайдын жас көшбасшылары» КБ көмегімен 2014 жылдың 20 қарашада «Қазақстандық тарих ғылымының жаңа әдіснамасы: ізденістер мен ашылулар» атты Республикалық ғылыми – тәжірибелік конференцияға қатысты.

Қор сақтаушы Астана қаласында «Мәдени интеграфияның үрдісі мен болашағы» «Мәдени ықпылдастықтың үрдісі мен болашағы» атты халықаралық ғылыми – тәжірибелік конференцияға қатысты

Барлық оқу семинарлары, курстар мен тренингтер мұражай қызметкерлеріне жаңа білім беріп, мамандықтары бойынша жұмысын кеңейтеді.  


            БАҚ мен жұмысы


            Өткен жылы, барлығы қызметі бойы да Таран мұражайында аудан газеті «Шамшырақ Маяк» бірге жақсы қатынаста болды. Жыл бойы 20 мақала шығарды, соның ішінде: «Маңызды мезгіл – Бас ролі» Қаз. СРО ның халық әртісі атақты жерлесіміз туралы, «оқшаулау мәңгі есінде», «бөлек тарихтын беті», мұаражайдынқорлар туралы «Человек имя которого бессмертно», «Ауғанстанда болған соғыс», «Масленица – праздник удался», «Халықтарға жанымен жатқан жазушы», бірінші тыңаушылар туралы «Адамдар арманға келді», «Ауылдын атасы Бейімбет Майлин туғанына  - 120 жыл», «Наш святой долг помнить о героях своего края», «Госинспектор из Астаны высоко оценил работу музея», ақпараттық мәлімет «По зову сердца», бірінші тыңаушылары туралы «Край целинный, ты дорог сердцу». «Опытом обмениваются музейные работники» т. б. «Костанайские новости» облыстық газеті Таран ауданының атақты кісілер туралы ақпараттық мәліметті басылған «Таран ауданының атақты кісілер», «»Наследие тарановской земли», «Костанайцы и первое кино «Казахсфильм»».

Жыл ағымда аудандық маңыздылық іс – шараларда «Акцент» Лисаковск теледидар қатынасты, Таран аудан туралы жаналықтарға мұражайдын көрмелерді видео түсірмені жасады. Таран аудан туралы фильмді тусіру үшун біздін да мекемені туралы видеосюжет түсірді.


 Қорытынды


            2014 жылы мұражай жұмысы шығармашылық жоспарға бекітіліп, барлық ауданның мәнді оөиғаларын және мемлекетіміздің күнтізбелік күндері санасып, қарастырады.

            Облыс мұражайы, ауыл ұйымдары, білім мекемелерімен, «Нұр-Отан» партияның өкілдерімен, аудан ардагерлер одағымен, аудан мұрағатымен, Таран аудандық ішкі саясат бөлімімен, мәдениет мекемесімен тығыз байланысты.

Өткен жылда мұражайдын мәлімет қойма офис кресло, шкаф, орындықтар 20 дана санамен, үстел барлық соммасы 134,6 мың теңге, компьютер жабдықтар – 60,6 мың теңге, өтік – 8,4 мың теңге, бағдарламалық қамтамасыз ету сатып алу мен қондыру – 84,0 мың теңге, подиумды және теледидарға арналған үстел – 20,0 мың теңге, электролюстралар – 34 мың теңге.

Мекемеде бары ресурстар біраз мұражайдың тиімді қызметі үшін да нарықты қызмет атқарудың халыққа беру. Мұражайда 120 см. диагональ теледидар бар, видеопроектор интерактив және виртуалдық шараларды, экскурсияларды өткізу кезінде қосуы және презентация көрсету үшін. Барлық шығармашылық қазметкерлері интернет жүйесін қосулы, сол арқылы керек ақпаратты алып, табуға ыңғайлы. Интернет арқылы мұражай қызметкерлері жаңа түрін жұмысқа еңгізеді.

2015 жылда санузелдің ағымды ремонт жасауды, мұражай мекемесіне сууды қосуға жоспарлаймыз. Мұражайдын мағынасына экспонаттарды сатып алуды жоспарлаймыз.

Бірақ мұражайдын заттарын сақтау үшін қордын орынды қосымша құрастыруны сұрақ әлі шешілмей тұр. Бұл сұрақ бойынша  6000000 теңгеге есептермен қолдаухатты Таран ауданының әкімге Өтеулин Б. Қ. жибердік.


 


 


 








© 2013 Тарановский историко-краеведческий музей имени Б. Майлина, Email: taran_musey@mail.ru
Created by webStudio "DesignKit 888"