11.12.2019 18:23

Опубликовано : 12 December 2018

0

Жўмыс туралы аќпарат «Б. Майлин атындаєы Таран тарихи-ґлкетану мўражайы» КММ 2015 ж. бойынша

 

Мўражай – бўл, барлыєынан бўрын, есте саќтау, заттардыѕ айтылуы. Ол жинайды, тарихи – ґлкетану мўраєатын зерттейді жјне саќтайды, халыќќа мјдениетті – білім беру деѕгейіне кґтерілуіне жјрдемдесу, таралєан білімді ол кісініѕ айнала ќоршауы, рухани ќызмет етіп ќоєамды дамыту.Таран тарихи-ґлектану Б. Майлин атындаєы мўражайы КММ Ќызметкерлері арнайы мемлекеттік мекемеге заттар жјне аќпараттарды саќтау їшін жолданады, ќайсысы басты рольде болып табылєан ескерткіштіѕ тарихын зерттейді жјне саќтайды, мјдениеттік дјстїрді, тјрбиелеу патриотты ќўрмет жјне ґзініѕ кішкене Отанына деген махабат негізінде шынайы материалдары.

 

Таран тарихи-ґлкетану мўражайы осы тартылыс ќызмет бойы жинаќтау жїзеге асу, саќтау, есеп, мўражай жинаќтамаларын жјне заттарын јйгілеу. Облыс тарихын жјне мјдениет зерттеу жўмыстарын жїргізу.Экскурсиялыќ кґрме ќызмет жїзеге асу, экскурсыяны ќамтамасыз ету, келермендерді дјріс ретінде ќызмет ету. Аєарту жўмыс ќызмет ґткізу, Халыќ арасында жаппай жўмыстарын ґткізу,мектеп оќушылар ортасында аудандыќ ґлкетану оќылым ўйымдастыру,облыстыќ маѕызды семинарларєа ќатысу, мўражай ќызметкерлері республикалыќ мјслихаттарєа бару.

 

2015 жылы мўражай ќазаќ хандыєы 550– жыл баєыты бойынша жўмыс істеді, Казаќстана халќыныѕ Ассамблеясы 20 – жыл Ўлы Отан соєысыныѕ 70–жылдыєын тойлыды, Таран ауданыныѕ мерейтойлыќ айрыќша кїні, жјнеде жоспар бойынша ґнерпаздыќ ќўрастырылєан жўмыс жїргіздік, елді, облыс жјне ауданды дарытпау бойынша басты уаќиєалары.

Барлыќ мўражай ќызмет негізгі тўраќты кґрмесінде ќўрылєан, 9 таќытыпты бґлімнен тўрады, кґрме ќўжырасы жјне мўражай жинаќтау ќоры.

 

Жинаќтау ќор жўмысы

Мўражай ќызмет негізі ќор болып табылыды.Олар мўражай ќўрылу їшін керек жараќтармен ќамтамасыз ету єылыми – зерттеу жјне єылыми аєарту жўмыстарыныѕ жаєдайын жасау мекемесі. Ќор барлыќ материалды жасайды,ќайсысы лайыќты белгіленген талабымен,мўражайєа нўсќауы тўраќты саќтауєа келіп тїседі. Кґп жылдар бойы жўмыс жїргізу ўтымды ќўру саќтау жїйесі мўражайдыѕ кґрме кґрінісінде, 2015жыл ішінде мўражай ќызметкерлері алым жўмысы бойынша жўмысты жалєастырып жјне мўражай ќорын толтыруда.Бір жыл ішінде мўражайдыѕ маѕызы барлыќ келіп тїскен заттарды тіркеу,оларды таѕбалау,тіімдемесін жасау єылыми-аныќтама 385 бірлік карточкасы. Іріктеу ќўжаттар бойынша хаттама жасау жјне ќорда жиналєан заттар маќсатпен аныќтау мўражай ќоры їшін жинаќтау толтыру ќоры осындай:

  • – ХХ єасырдаєы халыќ ґлкесініѕ тарихи- тўрмыстыќ заттары.
  • – Ўлы Отан соєысы ардагерлердіѕ ќўжаттары жјне материалдары.
  • – ауылдыѕ еѕбек сіѕірген јйгілі адамдардыѕ суретматериалдары жјне ќўжаттары.
  • – бірінші тыѕ суретматериалдары жјне ќўжаттары.

 

Мўражай ќорыныѕ ќўрамына аттыќ ескерткіштер,жазбаша кґзі, этнография, археология, палеонтология, нумизматика жиынтыќ,сјндік ќолданбалы жасанды заттар кіреді. Мўражайдыѕ айтарлыќтай заттар бґлігі кґрме болып ўсынылєан, тўраќты жјне жылжымалы кґрмесінде, шолу жјне таќырыптыќ экскурсия ґткізген кезде олар кеѕ ќолданылады, дјріс, интерактивті іс-шаралар, этнографиялыќ мейрамдар жјне танымдылыќ јнгімелесу. Јр жылы мўражай ќорында жјне ќойылымда аудан адамдарыныѕ жеке шыќќан жері ќўжаттарымен жјне суретматериалдармен толтырылады, мўражайдыѕ жаѕа заттары, ґініѕ соѕынан ќандайда єылыми мјдени ќўндылыќ сїйресе. Бір жыл ішінде белсенді жўмыс жїргізіледі халыќ арасынан табу,заттарды зерттеу жјне алу мўражайєа маѕызды жјне ќордыѕ жаѕа жиынтыќтарын јзірлеу алдаєы мўражай жиынтыєын толтыру.

 

Ґткен жылда мўражай ќорында № 1,3,4, 6 ќўжаттар жјне суретматериалдары, нумизматика жинаќтамасымен толтырылды, ауыл адамдары шыєармашыл ќолданєан, жеке тўрмыстыќ заттар.

 

Жазушы поэт жјне драматургтыѕ бўл отбасылыќ ќоры суреттермен жјне ќўжаттармен толтырылєан, Б.Майлинніѕ ќорыныѕ президенті Салтанат Абюров Мустафинќызы шґбере ќызы Разияныѕ Майлинанаыѕ немересімен сыйєа тартылєан Б. Майлин жазушыныѕ 120-жылдыќ мерекесіне ўрпаќтары ґз отанына келген кезінде.

 

Социалистік еѕбек батырлары ќорын толтыру туралы жўмыс жалєасуда, Сидорова В.В. суреттері жјне ќўжаттары жеке шыќан жері жиынтыќтары, рассказывающие о развитии Тарановского района в период Таран ауданыныѕ 60-шы, 70-ші жылдарда дамуы туралы јѕгімелеуі.

 

Балана В.В. ќўжаттарыныѕ жјне суреттерініѕ 36 жыл агроґнеркјсіп аясында ќызмет еткен жинаќтауы, материалдар жўбайымен саќтауєа берілген.

 

Еѕбек сіѕірген ауылшаруашылыќта ќызмет еткен жўмысшы С.Е. Ергалиев сурет жиынтыєы бірнеше суреттерінде Павлов ќыстаєыныѕ тарихы ќґрсетілген (бўрынєы Вачасов атындаєы совхозы), суреттер жјне ќўжаттарда Таран ауданыныѕ 40-50 жылдары дамуы туралы айтылєан,Ўлы Отан соєысыныѕ ардагері И.И Дьячковтан материалдар келіп тїсті.

 

60–70 жылдар бўрынєы жїз жылдыќ кезеѕіндегі санитарлыќ – эпидемиологилыќ станциясыныѕ аясында еѕбек сіѕірген Еѕбек ардагері туралы материалдар келіп тїсті. Ќўжаттар жјне суреттер ґзініѕ жеке мўраєатынан денсаулыќ саќтау аясынан сол кезеѕіндегі дјрігер онколог Н.В Лебедев жјне директор орталыќ кітапхана жїйесі М.Ф Лебедев.

 

Ўлы Отан соєысыныѕ Жеѕісі жылында 70-жылдыќ 1941-1945жылдары жїз жылдыќ соєыс жылдардаєы заттарды жинау жўмыстары белсенді жїргізілді, жјне Таран ауданынѕ 1941-1945 жылдыѕ соєыс ардагерлерініѕ материал ќўжаттары. Мўражай жинаќтауына 16 бірлік оќ-дјрі заттар соєыс кезіндегі еѕ шын кґзі сый-сиапатќа саќтауєа берілді.

 

Таран ауылыныѕ тўрєыны К.Д Кургамбаева 1941-1945 жылдаєы соєыс жылдарындаєы јкесі ЎОС ардагері Ж.А Ахметжановтыѕ сурет жјне ќўжаттарын тапсырды.

 

Нумизматика жинаќтамасында облыс бойынша фалеристика толтырылєан медалдар саны 6 дана, 1960-1970 жылдаєы суреттермен жјне ќўжаттар, Таран ауылыныѕ еѕбеккер тылдары О.С Тихомирова., немересі саќтауєа берілген Юрченко Л.В.

 

Нумизматика жинаќтамасын белгілермен кґбейтті, медалдармен жјне ордендер саны 10 дана ардагер Г.Б Байкенов. 1941 по 1945 жылдары соєыстан ґткен.

 

Ќолданбалы ґнер жинаќтамасы жўмыспен толтырылєан Е.Р Труфанова. Кесте техникасы жјне крес алќасы кейіпкері кеѕес ґкіметіндегі 1980-1990 жылдаєы мультфильмдер.мўражайєа сый-сиапатќа жўмыс орындаушысы беріп жіберген .

 

Л.К Довга оґініѕ жеке ќўжаттарын жјне сурет жиынтыєын мўражайєа саќтауєа берген, жјнеде кестелерінде, 80-90 жылдардаєы украйн ўлттыќ кезеѕ стилінде орындалєан.

 

60-80-ші жылдаєы кјдесый ќыш ыдыс заттары жинаќтамасы, мјдени ќызметкері А.А Зыбалев мўражайєа сый-сиапатќа берілген.

Таран ауданыныѕ тўрєыны М.В Лова. – ґзі жаќсы кґретін 60-70 – ші жылдаєы ескі тўрмыста ќолданєан заттарын мўражайєа силаєан.

Тўрмыстыќ заттар жинаќтамасы, жјнеде 1960-90 жылдардыѕ ер адамныѕ сыртќы киімі жјне бас киімі мўражай киім ќорына ќызметшісі А.Б Жуламановой тўраќты саќтауєа берілді.

Мўражай ќызметі мјлім жўмысы їздіксіз растау жјне ќайрымдылыќ їздіксіз жјне мјѕгілік аудан тўрєындары ќатынастары.

Аєымдаєы жылда комиссиямен еш зат сатып алынєан жоќ, секвестрлеу баєдарламасы бойынша администраторлыќ бюджет ґткізілді.

Мўражай заттарыныѕ негізгі электронды таратушы ќор саны 2147 бірлік кґрсетеді. Мўражай ќорыныѕ жалпы жинаќтама 5555 заттардан тўрады.

 

Єылыми-зерттеу жўмысы

Уаќыт байланысын жасау, ќалыптастыру жјне жария ету тарихи-ґлкетану туєан ґлке тўрєындарын, ґмір шыєармашылыќ этикалыќ сана-сезім жас ўрпаќтар маќсат ќойылєан жўмысын ќалыптастыру. Тјуелсіздік мемлекеттіѕ ґспелі ќажеттілік ґз ґлкеніѕ тарихын зерделеу жјне тўтас мемлекет даму шарты.Кґп жылдар бойы мўражай ќызметкерлерімен ќўжаттар жјне суретматериалдар ґлкеніѕ тарихы, мўражайдыѕ маѕызды заттары, ауданныѕ танымалы адамдарын секе тїсіруі жазылады, ауылдардан барып аќпарат жјне ќўжаттар жинау ўйымдастырылады. Мўражай ќызметкерлері белгілі бір таќырып ќўрастырып, сол таќырыпен бір жыл ішінде жўмыс жасайды, жасалєан жўмыстыѕ ќорытындысы мўражай мейрамына сценарии бойынша дайындалады, жаппай іс-шаралар, дјрістер, орындауєа дайындалады яєыни газетке жариялайды,материалды не былай мўражай сабаєында ќолданады.

 

Осылай мўражай ќызметкерлері бір жыл бойы ќазаќ мемлекеттік материал жинау оны зерттеу жјне крме жўмысында јйгілеу.

 

Ќызмет ќортындысында суретќўжаттар «Керей мен Жибек бірінші хандыќты ќўрды» деген атты кґрмесі тіркелді жјне дјріс оќылып жатќанда таныстыру тјсіміде ґтіледі, мўражай кґрермендеріне таќырыпты кґру ўжымы ґткізілді.Осы кґрме ауылдарда мектептерде жјне АМЇ іс-шаралар мейрамында жўмыс жасады.

 

«Ауданныѕ орталыќ емханасы тарихы»,жјне «Ўлы Отан соєыс жылдардаєы Таран ауданы» деген таќырыптарєа жўмыс жїргізілді.

 

«Таран жерініѕ јйгілі адамдары», деген таќырып бойынша еѕбек ардагерлерден жјне аудан еѕбек сіѕірген адамдарынан мјтін жазба материалдарын жјне жинау жўмыстары жїргізілді.

 

Мўражай ауданныѕ орталыќ ґлкетану жўмысы болып келеді.«Мјдениет мўраєатын дамыту жјне саќтау» деген мўражай јр жылы жиектеме баєдарламасымен аудандыќ ґлкетану оќылу тїрінде ґткізіледі, ґлке тарихын зерттеу баєыты, оныѕ мерейлік кїндері жјне аймаќ кґрнекті адамдары. Ґткен жылда ґлкетану оќу таќырыбына: «Болашаќ їшін есте саќтаймын». Іс-шаралардыѕ ґткізудіѕ басты маќсаты ґлке тарихы туралы танымдылыќ ынтасын кґтеру, оныѕ ґткен шаєын, ќазыргі жјне болашаќ. Ґткен шаќты есте саќтау,ќішкене отанныѕ даѕќын кґбейту,Ўлы Отан соєысыныѕ ардагерлерін есте саќтау жјне ќўрметтеу. Ґткен жылда оќу баєытында ауданныѕ 9 мектебі ќатысты, жјне осынша ґнерлік жўмыстары јкелінді. Ўлы Отан Соєысыныѕ ардагерлерініѕ ґткен ґмірлерінен есте жјне материалдар саќтауєа шыєармашылыќ жўмыс таќырыбы жіберілді, Ґйткені 2015-жылы Ўлы Жеѕіс кїніне 70жыл барлыќ халыќ тойлады.

 

2015жылдыѕ ішінде ауыл адамдарынан жазбаша мјтін тїрде материалдар жјне материалдар жинау айќындалєан уаќыт жўмыстары жїргізілді, еѕбек ардагерлері, сонау яєыни ґзге аумаќта ќызмететкен – емханада, білім ,ауыл шаруашылыќ, мјдениет.

 

В.В Баланныѕ їйіне кіріп шыєып тамаша адам материалдары жиналды, біздіѕ ауданда јр тїрлі ќызметте жўмыс істеген.Соѕєы жўмыс жері Таран аумаќ басќармасыныѕ директоры В.В Баланныѕ жўбайы суреттерін,ќўжаттарын,ќорытынды грамотасын мўражайєа саќтауєа беріп жіберді, ауылшаруашылыќ кїніне ўйымдалєан жўмысы орны кґрмесі ќойылды.

 

Їйіне кіріп шыќќанда Таран ОТЖ ќызметкерлерініѕ материалдары жиналды, Таран ауданыныѕ кітапханасында 40 жылдан астам ќызмет еткен,содан кейін 15 жыл Таран ОКЖ директоры ќызметін атќарєан.

 

Денсаулыќ саќтау аймаќты зерттеу їшін материалдар жиналды (суреттер, грамоталар, газет маќаласы, суретальбомы) ґзініѕ жеке мўраєатынан денсаулыќ саќтау ќўрметті ќызметкерлері – Т.Е Мусаханов, Н.В Лебедев ,А.К Кухтина.

 

Жетерліктей кґлемде СЭБ ќызметкерлері туралы материалдар жиналєан – Л. М Рябоконева мўражайєа тек ґзініѕ єана суреттерін емес басќада суреттерді, грамота жјне ќўжаттардыда,ґзініѕ шыєарєан ґлеѕдерінде тапсырєан.

 

Екінші жарты жылда Таран ауданыныѕ ґрт сґндіргіш ќызметтері ќўрылєан тарихы туралы материалдар жинау ўйымдастырылды. Ізденіс жўмыс барысында ґрт сґндіргіш ґкіл ќызметі сурет кґшірмелерін зґдерініѕ ќызметтері жјне ґрт сґндіргіш ќўрылєан тарихы туралы мјтінді материалдар саќтауєа берілді.

 

Бір жыл ішінде мўражай ќыметкерлері ґлкетануєа жалпы білім аудан мектебі бірнеше рет јдістемелік кґмектерін кґрсетті.

 

Мўражай ќорында ґте їлкен жўмыстары ґткізілді.Саќталєан аудан тарихы ќорыныѕ кезеѕінде ќўжаттар тізбесі жасалды.

 

Экспозициялыќ–кґрме жўмысы

Мўражай экспозициялыќ негізгі ќызмет байланыс нысаны, мўражай заттары білім жјне тјрбие жолын кґрсету маќсатын жїзеге асыру, ўйымдастырылєан, тїсіндіру жјне орналастырылєан їйлесімді тўжырымдама, кґркемсурет шешімімен жјне ґлке тарихы.

 

Бір жыл ішінде, мўражайдыѕ јйгілі жинаќтамасын тїрлі таќырыпты мўражай кґрмесіне дайындалуда, уаќытша кґрмелер болып жјнеде басымдылыќ тўраќты буын кґрмесі, ќайсысы јрекетке рўќсат етсе оны маѕызды уаќиєаларєа кґрушілерді кґбірег тарту.

 

Ґткен 2015жылда 51 кґрме ўйымдастырылєан,мўражай ќўжырында 30 мўражайлыќ мерекесіне, жјне 21 кґрмесі мўражайдан тыс таныстырылды ауыл мектептерінде оќу жјне дјріс ретінде іс-шаралар ауданныѕ мјдениет їйінде ґтті.

 

Ґткен жылда келесі кґрмесі таныстырылды: Ґткен ќаѕтар айында кґрермендерге жерлесіміз туралы атты «Кеѕес ґкіметі кезеѕіндегі Кинематографы», танысу рјсімі болып ґтті, кинематограф туралы Свердловск киностудиясында – А.И Проценко. Анатолия Ивановичтыѕ 80жылдыќ туылєан кїніне кґрмесі ўйымдастырылды. еѕбек ќызмет жайында айтылєан 1975 – 1980 жылдары кеѕес ґкіметіндегі кинематографтар А.И Проценко материалдары кґрсетілген рўќсат карточкасы, ќўттыќтау жеделхаты, пригласительные на вечера встречикездесу кешініѕ шаќыру хаты. Статья под названием «Ленинніѕ жаѕа беті» деген атты маќала «Кеѕес ґкіметі экраны» деген журналында № 8 1981 жылда сјуір айында, А.И. Проценка басшы басќарма ќызметініѕ Госкино СССР кезіндегі деректі єылыми-јйгілі жјне оќу ґндіру ленинніѕ ойлары фильмын жазды. Ол туралы,шын ќўжаттары жјне тґѕкеріс кґсемін серіктестерініѕ еске тїсіруі туралы кґрсету жјне айтќыѕ келеді. Кґріністе отбасыныѕ серетматериалдарыда кґрсетілген, Татьянаныѕ ќыздарыныѕ суреті, 1975 жылы «Буратинаныѕ оќиєасы» балалар фильмінде Мальвинаныѕ роль ойнаєан, Анатоли Ивановичтіѕ мўражайєа мекен-жайына жолдаєан хаттары, маймен жазылєан жўмысы. Барлыєы кім осы кґрмені кґрушілер,ќызєып таѕќалардай, ґйткені таран жерінде бір неше адамдар ґмірлерімен ќызыќты тарихтар. Жарты жыл ішінде осы кґрмесін ќурушілерге кинематограф Госкино кеѕес ґкіметі кезеѕіндегі ќызыќты бейнесімен таныстырылды.

 

Республикалыќ «Казаќстан шындыєы» басылым газетініѕ 95 – жылдыєына мўражай ќабырєасында суретќўжатты «Баяєыдан ќўрметті шындыќ»,деген кґрініс ўйымдастырылды,республикалыќ газет ќўрылєан тарихы туралы айтылатын, бїтін заман, јділдікті жјне шындыќты ґз беттерінде кґсететін. Осы кґрмеде кґрушілерді республикалыќ баспасґз басылымыныѕ редакция алќасыныѕ басќарушыларыныѕ бірімен таныстырылды, соєан кіргендер М. Дулатов, А. Байтурсынов, М. Ауэзов, А. Маргулан жјне тб.

 

Осы жыл ішінде ќазаќ хандыєыныѕ ќўрылєанына 550-жылдыєына суретќўжатты «Ќазаќ хандыєы негізін ќўрєан тарихы»,кґрмесі арналды.Осы кґрме бір жыл бойы ауыл жалпы білім мекемесінде, аудан МЇ мерекелі іс-шараларда,жјнеде мўражай кґрме ќўжырында жаппай кґрермендеменде жўмыс жасалды. Осы кґрме тарихты зерттеуге мїмкіндік береді, патриоттыќ сезімді ояту жјне ґз ўрпаќтарын маќтан тўтады, соѕындаєы бес єасыр бойы ќўрєан жаѕа Ќазаќстан тјуелсіздігі.

 

Кґптеген ауыл јйелдері шыєармашылыќ жјне бірегей кейімдер жасап шыєарады, осылай ґздерініѕ жарыќ жјне јдеттегіден тыс затты єылыми ўйымдастырєан Халыќаралыќ јйелдер кїнімен мўражайда «Ќол ґнер магиясы»,атты 8 наурыз кїніне бўйырылєан кґріністерімен кґрермендерін ќызыќтырєан. Осында ауыл јйелдерініѕ јр ўйымнан ґз жємыстарын таныстырды А.У Кафизовой., А.Б Исетовой., Т.Ш Каскадамовой. Осы выстовка АМЇ мерейлік іс-шарада кґрсетілді.

 

22 наурызда затты кґрме Таран ауданыныѕ орталыєында халыќ сауыќ-сайран ўйымдастырылды осы жаќсы дјстїр болып ќалды. «Кйіз їй жасау» кґрмесі ќазаќ халќыны ґздерініѕ кейелі заттары«Жеті казына» туралыда айтќан. Ауыл ќонаќтары жјне ауыл тўрєындары мјнсалып кйіз їйі туралы тындады, оныѕ ґзіндік бґлімніѕ ішкі кґрінісі, ќазаќ халќыныѕ ХIХ соѕында жјне ХХ єасырдыѕ басында тўрмыста ќолданєан. Кґрме ќазаќ халќыныѕ мјдениетімен кґрермендерін танысырды.

 

Неєўрлым мјнділік жјне дјстїрлік атты «Жерді ќорєаѕдар, ќорєаѕдар жерді!», жашыќ кґрмесі болды, назарєа тарту ќоршаєан ортаны ластау мјселесін жјне жануарлар ґсімдіктер кїзеті јлемніѕ басты маќсат болып табылытын. Балаларєа мўражай ќызметкерлері ґзіміздіѕ соѕымыздан ќоќыстар тастасаќ от жаќсаќ табиєатќа не болатынын айтып ґтті,аєаштарды жоќќылсаќ. Осы айтылєанды есітіп,балалар ґте жаќсы жјне шын жауапкершілікпен ќарады. Мўражай ќызметкерлері їлкендерді барлыєынанда бірінші экология неге уайымдатады. Соѕында оќушылар ойларын айтты, ластамауларын Аят аєыс ґзенініѕ жаєасына ќоќыс тастамауєа,ауылда шыны бутелкелерді сындырмайтынын айтты.

 

Ќазаќстан халќыныѕ бірлігі кїніне суретќўжатты «Казаќстан біздіѕ жалпы їй», халќы туралы айтылєан кґрмесін дайындады, ґлкеде жасапжатќан, олардыѕ ерекшеліктері жјне дјстїрлері туралы. Кґрмеде мўражай ќорынан бірінші шын кґрме ќойылымы,Ќазаќстан халќыныѕ этнографиясын жјне тарихын ќґрнекті јѕгімелеу, суреттер жјне ќўжаттар кґзі тереѕ таныстырылды, еѕбек ќўралы,тўрмыстыќ заттар, кітаптар, журналдар, газеттер жјне басќа материалдар,ґмірлері туралы жјне ўлыс ќызметтері айтылады, республика аймаєында жасайтын. Ўлттыќ киімдер жинаќтамасына їлкен ынтасын береді, музыкалыќ ќўралдарєа, јшеке бўйымдарєа жјне ќолдан жасалєан бўйымдар жјне халыќ ќолґнерші. Осы кґрме толеранттыќ жјне халыќ достастыєы ауызбіршілікте жасапжатќанєа дјлел.

 

28-нші аудан ќарау кїнінде аудандыќ мјдениет їйінде суретшілер ґзіндік тірі суреттерінде«Киіз їй» жјне «Ўлы Отан соєысы» кґмесіндегі заттар ќолданылєан.

 

«Мен отанымныѕ ерлік ќорєанышымын» деген суретќўжатты кґрмесі кґрермендерге Таран ауданынѕ мерзімдік јскерлері јкеліп кґрсетілді.Кґрменіѕ басты міндеті ол жастарды патриоттыќ сезімдері жергілікті їлгілі сјйкестілік болады, сонымен бірге сеімніѕ дамуы болып Отанымыздыѕ алдындаєы ќарыз.

 

Ўлы Жеѕіс кїнінде еске алу «Јскердіѕ кґкірегін орден сјндетеді» атты орден жјне медаль кґрмесі ўйымдастырылды. Осы кґрме оќушыларєа жјне жаппай кґрермендерге соєы жолын айтты, біздіѕ жерлес жауынгерлермен біздіѕ халаќ Ўлы Отан соєысында жеѕісті болды. Кґрме шамалас балалармен емес,барлыќ жарты кїшті ґкіл адамгершілікпен ќызыќты болєаны.

 

Мўражайдыѕ ашылєан ќўру кїніне мўражай кґрермендеріне «Мўражай тарихыныѕ беттері» атты сурет кґрмесі таныстырылды, мўражай ќызметкерлерініѕ ґмірі жјне шыєармашылыќ ќызметі туралы айтылды.Бірінші директор жјне јріптестер, Бірінші ќойылым жјне бірінші кґрме, суретматериалдар айтты, кґрмесінде таныстырылды.

 

«Адами еске алу» суретќўжатты кґрмесі жјне слайд шоуы Казаќстандаєы репресия саяси ќўрбандарын еске алу кїніне ўйымдастырылды. Јр халыќ ґмірінде,јр мемлекетте еске алу кїндері,батырла сияќты, жјне ќайєылы. Ќазаќстандаєы репресия саяси жаппай ќўрбандар кїні, бір жола ќайєы жјне еске алу кїні, Адамдарды біріктіру,халыќы ґзін батыр кезеѕі таѕдайды, жјне осылай кґптеген жаппай уаќиєалар. 37-ші бўрынєы жїз жылдыќ суретќўжатты ќайєылы таќырыпты кґрмесімен таныстырылды. Онда мўраєаттыќ материалдар жјне суретматериалдар ґзініѕ жеке мўраєатынан туысќандары таныстырды, онда саяси репресияєа ўшраєаны. Осы кґрмесінде јр ўлттыѕ азаматтары кїнасыз ќайтќандар жјне жараќаттанєандарєа тереѕ ќўрмет.

 

Балаларды ќорєау кїніне мўражай ќорынан «Јлем ойыншыєы» деген кішкентай кґрермендерге затты кґрмесі таныстырылды. Кґрмеде 70-90 жылдаєы ойыншыќтар жјне ХХ єасырдаєы кеѕесґкімет уаќытындаєы ќуыршаќтары, ўшаќ, жјне машиналар, кґне жїмсаќ ойыншыќтар,їстел устінде ойнайтын ойындары таныстырылды. Балалар ќойылымды єана емес, оларды ўстап кґру мїмкіндігі,шахмат жјне домино ойынымен шайќасым кґрді.

 

Павловка ауылыныѕ мјдениет кітапхана ќўрметі ќызметкеріне арналєан суретќўжатты кґрмесі. Кґрме ауыл кітапханасыныѕ ќызметкерініѕ ґмірі жјне еѕбек ќызметі. Н.Ф Балабанова ауыл ысылєан жўмысшысы жјне ќоєамдыќ ќызмет. Ќолбасшыныѕ астында тез ќаєып алып жјне барлыќ жаќсыны сіѕіріп жјне їйіру,ќітапхана базасында облыстыќ маѕызьен мјслихат жјне семинарлар ґткізілді. Кґрмесінде «мјдениет ќўрметі жўмысшысы»деген бўрынєы жылдар суретматериалдар, жеке ќўжаттары,еске тїсіру, газет махаласы, ќўрмет грамотасы, дјлелдейтін кујлік ќўжаты таныстырылды.

 

Ўлы Отан соєысыны кїнініѕ басында мўражай ќызметкерлері «1941-1945 жж.Соєыс заманы» деген заттыќ кґрмесі ўйымдастырылды осы кґрмесінде мўражай ќорыныѕ соєыстаєы кеіндегі заттары таныстырылды. Ол кґрермендерге соєыстаєы јрекетерін айтты јсерлер ол заттарды болмыста ќалай ќалданєандарын. Кґрмедегі јрќайсы заттар адамдардыѕ ґмір жолдарын жјне жеке тарихтарын, Ўлы Отан соєысынан ґткедігін.

 

Таран ауылыныѕ Ќўрметті азаматыныѕ 90 – жасына туылєан кїніне, АК КП Таран ауданыныѕ бўрынєы Ўлы Отан соєысыныѕ ардагері, «Таран жерініѕ маќтанышы», деген ауылда жай ќўрметті адам арнап ґмірі жјне еѕбек ќызметі С.Е. Ержановќа ашыќ кґрмесі ґтілді.Бўл адам Таран ауданына кґптеген аттар істеген, оныѕ ќоластында ауылда социальды объект аясы ќўрылда жјне жасалды, жолдарєа асфальттар салынды, сулар ќосылды жјне таєы басќада. 70-жылдыќ Жеѕіс мереке ќарсаѕында ќґрермендерге мўражай жиынтыєы ќорынан Ўлы Отан соєысыныѕ жјне еѕбеккер адамдары суретќўжатты кґрмесін таныстырды.

 

Казаќстана халыќ Ассамблеясы 20 – жыл ќамќорлыєына арнаулы Таран ауылыныѕ халыќ ќолданбалы шыєармашылыќ шебері Б.А. Ибраев ўйымдастырылєан кґрмесі. Кґрменіѕ аты «Аєаш магиясы» ґйткені Б.А. Ибраев аєаштармен ґте жаќсы жўмыс жасаєан жјне мўражай ќорыныда кґрмесі таныстырылєан, ќазаќ халыќында жјне славян халќындада болмысында ќолданылєан. Кґрмеде бірегей заттар мјселен «нан тактай» ќазаќ халќыныѕ столы јнеде шелек «кадушка» славян халќы. Кґрмеде жергілікті зергердіѕ 34заттары таныстырылды.

 

Жаєы кезеѕде мўражайдан ќґрермендерге мынандай кґрмесі «Ќолдан жасалєан аєаштар»таныстырылды, «Јлем филателиясы» арнаулы коллекци жиюшы А.А Шефнера. почта марасы жалпы саны 58 дана. Таќырыпты «Наќыл сґздер – бўл адамшылыќ мектеп» атты Абай Ќўнанбаевтыѕ 170 – жылдыєына кґрмесі. Отбасылар кїніне«Јлем отбасылыќќа ќызыєу» отбасылыќ ќолдан шыєарылєан сјндік жўмыс кґрінісі ўйымдастырылды, жјнеде кестелер таныстырылды, жўќа таяќќа арамен оюлап кесілген жўмыстары, Труфановтар отбасы.

 

«Оныѕ аты ґлке тарихында» осындай атты мўражайда ашыќ кґрмесі болып ґтті, ґте жаќсы еѕбекќор адамєа ескерткіші арналєан, кґп жылдар бойы ґз еѕбек жылдарында аудан шекаралас ЌР МАШ инспекциясы басшысы ќызметін атќарды.Кґрмесіне туысќандары шаќырылды, В.В Баланныѕ бўрынєы јріптестері кездескенде ол туралы жеке еске тїсіріп бґлісті, оныѕ отбасында ќандай,ќандай бастыќ болєаны туралы.Мектепте оќыєандар, кґрмеге ќонаќ ретінде шаќырылды, барлыєы зиендерін салып оларды тыѕдады. Кґрмеде суретматериалдары,ќўжаттары грамоталары В.В Баланныѕ ґзініѕ жеке мўраєатынан таныстырылды.

 

Масштабты заттыќ ќазаќ этнографиялыќ ќазаќ хандыєыныѕ 550 – жылдыєы кїнін тойлайтын ауданныѕ мјдениет їйініѕ іс-шаралар мерекелеуге ќґрермендерге кґрме таныстырылды. Онда таныстырылєан,ќазаќ халќыныѕ болмысында заттар ХХ єасырдыѕ басында болмыста ќолданылєан,аєаштан жасалєан жаѕа тїрде заттар, тері, мата. Кґрме ґлке тарихы туралы айтты, ќазаќ халќыныѕ жјне ґзіндік мјдениетін этникалыќ бейнесі кґрсетті.

 

Жыл соѕында мўражай ќойылым ќўжырында таќырыпты мўражай ќорыныѕ аудан суретшініѕ «Ќыстыќ кґрініс»атты шебершілік кґрмесі таныстырылды. Кґрмеде На М. Дитиненко, Э. Гольдаде Т Дубровск ., В Рудневтіѕ жўмыстары таныстырылды., ќыстыѕ кґрінісі кґрсетілген. Кґрермендерге жаѕа жыл «Меніѕ бала кезімдегі ойыншыќтар» атты ойыншыќтары таныстырылды.

 

Маќсаты патриотты сезімін ояту жјне тјрбейлеу ґз ґлкесі їшін маќтанышы , мўражайдан тыс кґрмелер ўйымдастырылды. Жаппай ќґрермендерге ґткен жылы мјдениет їйінде суретќўжатты кґрме ўйымдастырылды, ауыл кїніне, Мјдениет їйініѕ холлында мемлекеттік мереке кїніне кґрмесі таныстырылды, мерекелік іс-шараларєа,халыќ їлкен ќызыєушылыќ танытты, жастар жјне аудан басшылыєымен: «Ауыл еѕбегі јрќашанда ќўрметте», ауыл шаруашылыќ жўмысшылар кїніне, «Ґзім їшін,ќґѕіл їшін»ќарт адамдар кїніне, «Адамдар достасады, тілдер достасады»Ќазаќстан халыќ тілдер кїніне, «Конституция – елдіѕ басты ќўжаты» Казаќстан Республикасыбасты ќўжатты жолдау негізін айтты. «Казаќстан Республикасыныѕ Бірінші Президенті»Бірінші Президент кїні мерекесіне «Тјуелсіздік тарих беттерінен» желтоќсан уаќиєасы материалдарынан жјне таєы басќа.

 

Жаппай-экскурсиялыќ жўмыс

Мўражай ґмірінде кґріністерді жасауєа шек жоќ, ол мўражай жўмыстарын болжаммен басќа нысаны. Балаларды жјне оќушыларды мўражайда тјрбейлеу – ол ішіндегі негізгі мјдениет білім ќызмет жолдауы. Негізгі оныѕ маќсаты патриоттыќ, эстетикалыќ тјрбие білім тарихын ќалыптастыру негізі , туєан ґлкеге мјдениет жјне табиєатќа жекелік оќушылырдыѕ дамуы.

 

2015 жылы мўражайда болашаќта дамуы экскурсиялыќ жўмыс бірден негізгі жлодау ќызмет, мўражай заттарын жјне мўражай жинаќтамасын кґпшілік елдерге таныстырылады.

Есеп кезінде мўражай баєдарламасын жјне іс-шараларын 7994 адам кґрді, индивидуалдыќ кґрген саны 5071 адам, экскурсиялыќ 2826 адам. 76 экскурсия жјне 28 дјріс ґткізілді. Экскурсия јр тїрлі топты жастарєа саналєан,хандыќта таќырыпты білім тарихы алдынєы жылы таралєан болатын.

 

Біздіѕ мўражайєа бала баќша тјрбеулері келіп тўрады, мектеп оќушылары, Тобыл колледжі, ауыл студенттері, тўрєындар жјне ауыл округындаєы оќушылар, Астана ќонаќтары, Алматы, Рессей Федерациясы, Белоруссия, Украина жјне Германия.Алдыѕєы жылда маѕызды ќонаќтар болєан: делегация ОАО «Полиметалл» тґраєасы Санкт-Перебургтан металлургтар мерекесі кїнінде. КХР делегация пікірі,біздіѕ ауданмен ґзара тиімді меморандумды ытымаќтастыќ келісім маќсатымен ќорытындылап кґруге. Жаз кезеѕіде Викторовск мектебініѕ 1965 жылдыѕ тїлектері келіп кґрді, јр мемлекеттерден біздіѕ јр облыстардан тїлек кездесулеріне келгендер. Олар алєысын айтќан тобы, бјрлыєына таѕ ќалып барлыєына ќызыќты,Ўлы Отан соєысыныѕ арналєан ќойылымєа ўнап ќызыєып ќалды, ґздерініѕ туысќандарын кґріп жјне бауырларын бізге ґлке тарихын саќтаєан їшін алєыстарын айтып.

 

Экскурсия неєўрлым демократиялыќ сандарєа ќатысты,тарихты дамыту ќызметі болуы, дјстїрлі јр мўражай мјдениетті білім ќызмет нысаны.Кеѕ спетр ќаржыєа ќарамай, жјне мўражай коммуникациялыќ нысаны, ол јліде стандартты мўражай тізбе ќызметіне кіреді. Экскурсия јр тїрлі жастарєа тобына кішкентай балалардан бастап есептелген. Еѕ кішкентай тјрбеулеуші бала баќша балаларына жјне бастауыш сынып оќушыларына дјстїрлер ґткізіледі, таќырыпты экскурсия, балаларды дамытуєа жолдаєан «Мўражаймен танысыѕдар», «Кґрме ќойылымды таныѕдар», «Таран ауданыныѕ ґлкесіндегі Ґсімдіктерді жјне жануарлар». Мысалы, экскурсия «Кґрме ќойылымды таныѕдар» кґрсетілген мјтінді шыєармашылыќ елестеу жандандыру сенімді зейінді балалар. Ауданда оќитын оќушыларєа бір жыл ішінде шолу жјне таќырыпты осындай экскурсия: «Ќазаќстан мемлекеті ќўрылєан тарихы», «Халыќ, ўрпаќтарымен ќалдырылєан», «Сол соєыс бірінші кїні», «Таран ауданыныѕ Археологиялыќ ќазбалары», «Таран ауыл тарихы», «Таран ауданыныѕ Жануарлар мен Ґсімдіктер», «Бір шаѕыраќ астында», «Еліміздіѕ брінші Президенті – Н.А. Назарбаев». Бўл экскурсия јрдайым тірі жјне ќызыќты ґтеді, х экскурсияєа кірерде балалар јрдайым сўраќ ќояды, ќызыќты тыѕдайды жјне ќосады. Бўндай экскурсиялар кґпкедейін есте ќалады. Балалардыѕ ґздерініѕ ґткендеріне ќўрметтері ќалыптасады, маќтанышы олардыѕ осында тўратындарына. 18 сјуірде Халыќаралыќ кїзет кїні еске алу жјне тарихи жерлер, мўражай ќызметкерлері «Ескерткіштерге біздіѕ тарихымыз» атты таќырыпты экскурсия ґткізілді. Орталыќ алаѕда тарихи ескерткіштіѕ жјне мјдениеттіѕ,бўрынєы ўрпаќтан ґз ґлкеме экскурсия ґтеді. Кїзет жјне жаќсы ќатынаста ескерткіш тарихына жјне мјдениеттік маќсат іс-шаралары, балаларєа ќзыќты Таран ауданыныѕ материалдармен таныстырылды.

 

Мектеп оќушылар арасында танымдылыќ јнгімелесу ўйымдастырылып ґткізілді: «Астана – біздіѕ Отанымыздыѕ астанасы», «Ўрпаќтарымыздыѕ есінде біздіѕ Жеѕісіміз» ЎОС ќатысќандар, «Адам еѕбегімен танымалы» ауданныѕ ЖШС, «Ќонысаударушы ќоєалєан жјне ауыл тарихы», «СПИД – адамдаќтыѕ жаманы», «Таран ауылы – наркотиксіз», «Демократиялыќ негізгі заѕ басымдылыєы» Кнституция кїніне, «КМјдениет жјнехалыќ ґлке болысы» жјне тб.

 

Дјрістер оќылды: «Шоќан Уалиханов Казаќстан тарихында», «Ќааќ мемлекеттерініѕ ќўрылєан тарихы «Сол соєыстыѕ бірінші кїні», «Јлемге аты шулы Абай», «Барлыєыныѕ басы – меніѕ туєан ауылым», «Јлем атымен саясат», презентациямен жјне слайдпен дайындалып мектептерде кґрсетілді.

 

Таран тарихи-ґлкетану мўражайы тексеріліп жјне енгізіліп ґмірдегі јртїрлімўражайлыќ білім баєдарламасы, дјстїрліжјне интерактивті танымдылыќ жолдауы. Біржыл ішінде 62 іс-шаралар ґткізілді. Їлкен танымал келесі мўражай іс-шараларында ќолданылады: «Шам астында кґѕіл кґтереміз», « Масленицада ќонаќта», «Біз шай їстінде зерікпейміз». Рождество мерекелері туралы балалар ќызыєып біледі Шоќындыру жјне Раќымету рјсімімен балаларды таныстыру. Мўражай ќызметкерлері жаѕажылдыќ пал ашып кґрсетеді.Їлкен ынтагерлікпен оќушылар сўраќ-жауап ойындарына ќатысады. «Асыл ќазына іздеу», «Бірінші сынып саяхаты», «Астана –Отанымыздыѕ астанасы» жјне тб.

 

Мўражай ќызметкерлері достыќ сабаєы туралы «Біз Ќазаќстан халќымыз» атты ауыл оќушылар арасында сабаєы ґтті. Сабаќтыѕ маќсаты Казаќстан республикасы елініѕ жјне достыќты кґрсету жјнеде басќа халыќтыѕ бізді аумаќта ќалай ќоныстанєандары туралы айту.Мўражай ќызметкерлері іс-шараларында халыќ Ассамблеясында екпін ќалдырып, Ќазаќстан халќы маѕызды елдіѕ бірі болды. Президентіѕ ўсынысымен Ассамблея 1 наурызда 1995 жылы ќабылданды.Іс-шараныѕ соѕында«Арман еткен жер» кинематографистпен тїсірілген фильмы кґрсетілді ,онда балалар корейя халќыныѕ 1937 жылы Ќазаќстанєа ќалай ќоныстанєанын.

 

Јр жылы Наурыз – Майрамы ќарсаѕында мўражай ќабырєасында «Ќош келдіѕ Наурыз», «Мейрам кґктемді жаѕартады». Осы мейрамда Б. Майлин атындаєы мектеп оќушылары жјне ауыл ќариялар ќатысады. Наурыз-кґжесін ішкізеді, шашу лаќтырады, дјстїрдіѕ бірі «Тїсау кесу» ќонаќтар ќатысады. Исетовалар отбасы шаќырылды,осы рјсімде бір жасар баласымен ќатысты. Аќ мата жайып баланы анасы тайтайлатып жїргізеді,баланыѕ аяєындаєы ала жіпті ер адам кеседі (јр тїрлі жіптен ґрілген,баланыѕ ґмірі ашыќ болсындеп). «Јже»-ніѕ рольін ойнаєан кісі балаєа жаќсы сґздер айтты.

 

Кґѕілді масленица сауыќ-сайран, кґктемніѕ жаѕартылуын мўражай ќызметкерлері балалармен кїтеді. Масленица кґпжылдар бойы дјстїр рјсімі мўражай мерекесі болып ќалєа.Мўражай ќызметкерлері жјне оќушылар сахыналауын «ќыспен кґктемніѕ кездесуі»таныстрады.Осы мерекеге шаќырылєандар бјлішпен тамаќтандырылады сґйтіп кїнніѕ жаќындауын кґктемніѕ келуін кїтеді. Соѕында ќолдан жасалєан Масленицаны жаєып жібереді.

 

Ґткен сјуір айында мўражайда VI ґлкетану оќылыќ, В апреле истекшего года в музее прошли краеведческие чтения, «Болашаќ сетелігі» таќырыпты жўмысты ауданныѕ 9мектебі зерттеді.Дјстїрлі іс-шаралар ќызыєушулыќ дамыту танымдылыќ тарихи ґлкені Ўлы Отан соєысы туралы ґтті. Барлыќ ќатысќан адам ґлкетану туралы ауыл ардагерлері материалдар таныстырды. Материалдары ќызыќты болды. Іс-шаралар ќаалќасы јр орындарды белгіледі,силыќпен гамотамен марапатталды.

 

Кґптеген іс-шаралар мўражайда ойын тїрде ґткізіледі музее практикуются. Сґйтіп этнографиялыќ ґткізілетін «Ќазаќстан – достыќтыѕ гїлістан» мерекелер дјстір болып ќалды Казаќстана халќыныѕ бірлік кїніне.

 

Ўлы Жеѕіс 70-жылдыќ жылдары.Осы кїнге орай Тарн тарихи-ґлкетану мўражайында іс-шаралар ґткізіледі: «Біз сіздердіѕ аттарыѕыз естеріміде» Б. Майлин атындаєы Таран орта мектебінде таран тўрєыныѕ ерлігі туралы дјрісі оќылды. 71-жылдыќ мереке ќарсаѕында Ленинград тїсірілді іс-шаралар ґткізілді «Нан біздіѕ зјруіміз», балаларєа наныѕ ќандай ќўндылыєынтаныстырылды, адам ґмірінде канша ќажет екенін,Ўлы Отан соєысында наныѕ ќўны ќанша болды.

 

Јр жылы мўражай халыќаралыќ Таран мўражай есік ашу кїні мерекеледі интерактивті «Сен ґз ґлкеѕді білесіѕбе»атты баєдарламасын кґрсетті.Јр топтар кґрмеге сўраќтар ќойды,басќа топтар сўраќќа жауап берулері керек, јр дўрыс жауапќа жетон алды,Халыќ аралыќ жаќсы дјстїр болып сол кїндері акция жїргізілді «Жібек бау арманы», кім ќаласа жібек бауды сатып алып армандарын армандайды, ґсіп тўрєан аєашќа байлайды.

 

Їлкендерге кешкісін «Отбасылыќ жјдігерлер»деген конкурстар ґтті. Болатын конкурстар туралы алдын ала хабарланады.Ќатысушылар ґздерініѕ отбасылыќ жјдігерлерімен келуі керек. Ќатысќысы келген адамдар конкурсќа ќатысады. Бір жыл ішінде мўражай алынєан затты «Жылдыќ кґрмесі» таныстырады.

 

Жаз – уаќытында балалар демалысы, Жаз кееѕінде мўражайда іс-шаралар ґткізіледі. Балаларды ќорєау кїніне мўражай есігін ашып ќояды, жјнеде экскурсиялар ґткізілді, балаларєа мультикрер танымдылыќ,жјне балалармен мўражай ќызметкерлері далада ойнады. «Сјлем жаз!»іс-шарасымен жаз мегілін ашты.Осы іс-шараныѕ маќсаты балаларєа ќарпайым білім шыєармашылыќ бастама беру. «Сјлем жаз!» мерекесі театырлыќ Врака-Забияка, Клоун тїрде ґткізіледі.

 

Мўражайда «Жас азамат болу»аттыіс-шаралар мектеп оќушыларына сабаєы ґткізілді балалар Казаќстан Республикасыныѕ азаматтары маѕызды заѕмен,жаєдайлармен,ќўќыєымен міндетімен танысады. Сабаќ бойынша мўражай ќызметкерлер мемлекет нысандарын ќўрметтеуге жјне ќадырлеуді, жјне отаншылдыќ, интернационализм жјне ґз Отанды сїйю сезімін даєдыландырылады.

 

Балалар осындай шараларды ынтылана келіседі, мўражай ќызметкерлердіѕ берілген сўраќтарєа жауап береді, туєан жер туралы јнгіме жасайды, ел ішінде ќызыќты сапарлар туралы, осыєан орай Отанєа деген сїйіспеншілік жјне білуге ќўмарлыќ кґрсетеді..

 

Жыл сайын ЌР тіл Кїніне ауыл мектеп оќушыларєа мерекелік шаралар, «Адамдар дос болады да тілдер дос болады» таќырыбында кґрме ґткізілген.

 

Осындай ґткізілген шаралардыѕ маќсаты біздіѕ ґлкемде ґмір сїрілген халыќ туралы, олардын бірін – бірі тїсіну јрбір тілде кґрсетуге. Осындай шараларда јр алуан тілді естіп алу, јрбір халыќтыѕ салт – дјстїрлерін кґрсету жјне естіп алу, жјне халыќ јндерімен жјне тамаќтарымен раќаттану, сонымен ќатар мемлекеттік тілге кґніл бґлу кґрсетеді.

 

Таран орта мектебініѕ оќушыларына 14 жјне 16 ќараша аралаєында Ќазаќстан халќыныѕ салт – дјстїрлерімен таныстыру маќсатыѕда Покров деген этнографиялыќ мўражай – салттыќ шара ґткізілген. Б. Майлин атыѕдаєы мектептіѕ шаќырылєан оќушылар кїздегі мейрамымен таныстырылєан. Мейрам шай ішуімен аяќталды.

 

Жыл сайын ќазан айыныѕ ортасында мјдени мўрасын жалєастыру жјне дјріптеу маќсатыѕда Б. Майлин туралы шаралар ґткізілген. Осындай шаралар мўражай ќызметкерлемен жиналєан материалдар бойынша слайдпен кґрсетіледі жјне ќосаќталады. Јдеби туындыныѕ їзінділер оќиды, жјне тематикалыќ экскурсиялар, жазушы туралы дјрістер мектеп оќушыларєа ґткізілген.

 

Білім беру мекемелердіѕ мўєалімдер ґтінішке орай 3-4 сынып оќушыларына ЌР ўлттыќ валютаєа арналєан шаралар ґткізілген. Интерактив – танымдыќ саєат «Теѕге – Ќазаќстан валютасы» «ЌР ўлттыќ валютасы» кґрменіѕ ќасында кґрсетілген. Ґткізілген шараныѕ маќсаты экономиканын пайдалылыєы жјне ќажеттілігі. Оќушылардын кґзіне ЌР ўлттыќ туралы презентациясы кґрсетілген.

 

Ґткен жылында – мерекелік жыл – Ќазаќ хаѕдыєына 550-жыл. Осы кїнге орай Таран тарихи – ґлкетану мўражайымен жыл бойынша кґп танымдыќ шаралар аудан мектеп оќушылар аралаєында жјне јрбір ќызмет еткен адамдарєа ґткізілген. Б. Майлин атындаєы мектебінде бастауыш жјне орта сыныптын оќушыларына танымдыќ саєаттар жјне мўражай сабаќтар «Керей мен Жјнібек – ќазаќ хаѕдыєыныѕ негідері» ґткізілген. Оќушыларєа,ардагерлер бґлімі жўмысшылары,Статистика бґлімі, отдела Предпринимательства Таран ауданыныѕ кјсіпкерлеріне дјріс оќылды жјне слайд кґрсетілді. В стенах музея были проведены мероприятия для учащихся Тарановской средней школы им. Б. Майлин атындаєы Таран №1 ќазаќ ортамектебіне кункурс жјне танымдылыќ саєаттары іс-шаралар ґткізілді «Мјнгілік ел»суреттері салынды. Осы іс-шаралар соѕында балаларєа «Мынбала жауынгері» фильмі кґрсетілді. Бўл іс-шаралардыѕ маќсаты балаларєа ќааќ хандыєы ќўрылєаны туралыда ќазаќ халќыныѕ ґмір жолдары тарихын тїсіндіру еді.

 

«Біздіѕ Президент» кґрмесі туралы танымдылыќ мўражай саєаты «Ўлт жетекшісі», таќырып бойынша: «Бір ел, бір ґмір жол» слайд кґрмесімен ґткізілді.

 

Тјуелсіздік кїнін 12, 13 желтоќсанда ќарсаѕында оќушыларєа мерекелеу,іс-шаралар ґткізілді, ќазаќ халќыныѕ тјуелсіздік тарих жолын слайдтар кґрсетілді «Тјуелсіздік жалау астында» атты ќазаќ халќыныѕ тарихы турал кґп білді жјне танысты. Жаѕа жыл кіреберісінде тґрт мектеп тобына Б. Майлин атындаєы 2-ші и 3–ші сыныптарєа «Хоровод достарын шаќырады» атты танымдылыќ саєаты ґткізілді. Осы іс-шаралар ґткізу маќсаты болып балаларды жаѕажыл тарихымен ґзге елдерде калай ќасы алатынын таныстыру жјне айту. Іс-шаралар слайдпен кґрсетілді. Кездесу соѕында айналысу ойыны конкурсы жјне жўмбаќтар ґткізілді

 

Ынтымаќтастыќ жјне мамандыєын арттыру

Мўражайдыѕ заттары жјне деректі материалдар кґрмегімен ґскелен ўрпаќтарды тјрбиелеу мўражай ќызметкерлердіѕ жўмыстарында басты маќсат болып табылады.

Сондыќтан жылдан жылєа «Б. Майлин атыѕдаєы Таран тарихи – ґлкетану мўражай» КММ аудан білім беретін мекемелерімен ынтымаќтастыќ бекітілген.

Жылдан жылєа облыс мўражайлармен тыныз ынтымаќтастыќ јлденіп келеді. 2015 жылында Жоєарєы Тобыл тарихы мен мјдениетініѕ Лисаков музейімен ЮНЕСКО федерациясы жјне суретшілер Кеѕесте тўрєан сегіз мїшелерініѕ жўмыстары кґшпелі кґрмесімен біздіѕ келушілерге ўсынєан.

 

Желтоќсан айында мўражай ќызметшілер «Этнографиялыќ жиынтыќты єылыми толыќтыру – ўлттыќ тарихты зерттеудіѕ маѕызды кґрінісі» таќырыбындаєы облыс семинарда ќатысќан.

 

Барлыќ жаттыќтыратын конференциялар, семинарлар, курстар жјне тренингтар мўражай ќызметкерлерге жўмыс бойынша кґп жаѕа білім кеѕейтеді.

Мамандыєын арттыру жјне дайындау, ќайта даярлау туралы сўраќтар ашыќ ќалды. Бізге жас талапты, кґркемґнер кадрлар керек. Сол себепті, біздіѕ ќызметкерлерде мамандыєын арттыру бойынша курсынан мезгілінде ґтуге ыќылыстану бар.

 

БАЌ – пен жўмысы

Ґткен жылда, жјне барлыќ ќызмет ґткізілген мезгілінде Таран мўражайы «Шамшыраќ» аудан газетпен жўмыстар жолєа ќойылєан. Жыл бойынша 15 маќала газетте жарияланды: «Иван Ивановичтыѕ жарќын бейнесі» атаќты елдес, ЎОС ардагер туралы. Жаппай саяси ќугын-сїргін ќўрбандары бейнесіне арналєан аќпараттыќ мјлімет, «Ер есімі ел есінде» ауыл шаруашылыќтыѕ еѕбегі сіѕген ќайраткер туралы, «Ашыќ есік кїні» халыќаралыќ мўражай Кїніне арналєан, «Мјѕгі есте саќтау ґмір сїру їшін» ґлкетану оќу ґткізілу туралы, «Баєа жетпейтін мјліметтер мўражайєа сыйну», «Ўлттыќ јшекейдіѕ сыры кґп» ќазаќ халќыныѕ јшекейлер туралы, «Біздіѕ Алксандр Невский орденніѕ кавалері» 1941-1945 жылдарыныѕ ЎОС ардагер туралы, «Ауєаністан туралы есте саќтауы жаѕєа батады» ауєандармен кездесу кеші туралы. «Кітапханашы – идеялар насихатшы» кітапхана жїйесініѕ еѕбегі сіѕген ќайраткер туралы, «Ќызыл-жардыѕ батыры С.Темірбаев» Кеѕес Одаєыныѕ Батыры, Ўлы Отан Соєысыныѕ ардагер туралы. Жјне мўражайда ґткізілген шаралар туралы аќпараттыќ мјліметтер жарияланды.

 

Жыл бойынша мјнді аудандыќ шараларында «Акцент» Лисаков телевизия ќатысќан, ол Таран аудан туралы жаналыќтарды мўражай кґрмелерді тїсірілген. Жјне ґткен жылы ќазаѕ айында Баќыт Найзабековтыѕ басшылыєымен, продюсер жјне журналист Јйгерім Маќажан мен оператор Айдар Нарєожин Б. Майлинге арналєан экспозициясында «Ґмір жолы Б. Майлин» фильмге, «Білім жјне мјдениет» республикалыќ телеканалда жўма кїнінде кґрсету їшін тїсірме жїргізілген.

 

Ќорытынды

2015 жылында мўражай жўмыс шыєармашылыќ жоспар бойынша жїргізілген, жоспарда барлыќ ауданында ґткен ерекше оќиєалар мен мемлекеттік кїнтізбелік кїндер есептелген.

Облыс мўражайлармен, ауыл мекемелермен, білімберу мекемелермен, «Нўр – Отан» партиясыныѕ ґкілдерімен, аудан ардагерлер Кеѕесімен, аудандыќ мўраєатпен , Таран аудандыќ ішкі саясат бґлімі жјне мјдениет мекемелерімен тыєыз байланыс бекіту жўмыс жалєастырылєан.

 

Ґткен жылда бюджеттік ќаражаттын жоќтыєы себебінде материалдыќ база бекітілмеген, жјне ќосымша кґздер сатып алынбаєан.

Мўражай ќорєа профессионалдыќ мўраєат жабдыќтау мўражайлыќ нўсќаулыќќа сјйкес сатып алу ќажеті бар.

 

Таран тарих – ґлкетану мўражайдыѕ материалдыќ – техникалыќ базасы ќазіргі заман талабына ўйќастырылєан: компьютерлік техникамен жараќтандырылєан (6), принтерлармен (4), ксерокстармен (1), сканерлармен (3), фотоаппаратпен жјне бейнекамерамен, сол арќылы єылыми ќызметкерлерініѕ тиімді жўмысына жаєдай жасалєан жјне кґрме экспозициялар мен мейрамдар кјзіргі деѕгейінде ґткізіледі.

 

Мўражайда 120 см. диагональ теледидар бар, видеопроектор, жергілікті торап ґткізілген, мўражай Интернет торапќа ќосылєан. Ескерген жабдыќтау жетілдірілген їлгілерге ауыстыру ќажеттілігі бар. Бўдан басќа заманауи јдістері мўражай экспозициясын аќпараттандыру талап ќойылєан – аќпараттыќ технологияларды экспозициаєа ґндіру (компьютерлік аќпараттыќ киосктар жјне т.б.). Осыєан орай ќосымша ќўрал керек, ўќсас мамандырылєан ќўралдар жјне баєдарламалыќ жасаќтамалар дербес компьютерлерден біраз ќымбатыраќ.

2015 жылында санузелдіѕ аєымды ремонт жасалєан, мўражай мекемесіне су ќосылєан, аќшалай ќаражат 320 мыѕ теѕгеге меѕгерілген.

 

Біраќ мўражайдын заттарын саќтау їшін ќордыѕ орынды ќосымша ќўрастыруны сўраќ јлі шешілмей тўр. Бўл сўраќ бойынша 6000000 теѕгеге есептермен ќолдаухатты Таран ауданыныѕ јкімге Б.Ќ. Ґтеуллин жибердік. 25 жыл аралыєында пайдаланєан экспозициялыќ залдар косметикалыќ жґндеуді талап етеді. Жјне єимараттыѕ алдын аєымды жґндеу керек. Осы сўраќпен бірнеше рет «Варваринское» АЌ басшысына А.Н.Симонєа жїгіндік.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *